• Giải Phẫu
  • Xương Khớp
  • Thần Kinh
  • Hô Hấp
  • Tim Mạch
  • Tiêu Hóa
  • Tiết Niệu
  • Sinh Dục

Xray.vn

Chẩn Đoán Hình Ảnh

Đăng ký Đăng nhập
Đăng nhập tài khoản
   
Thành viên mới ⇒ Đăng ký ↵
  • Atlas Netter
    • Atlas Đầu cổ
    • Atlas Lồng ngực
    • Atlas Ổ bụng
    • Atlas Chậu hông
    • Atlas Cột sống
    • Atlas Chi trên
    • Atlas Chi dưới
  • Can Thiệp
  • Siêu Âm
  • Test CĐHA
    • Test Giải phẫu
    • Lý thuyết CĐHA
    • Giải phẫu X-quang
    • Case lâm sàng XQ
    • Case lâm sàng SA
    • Case lâm sàng CT
    • Case lâm sàng MRI
    • Giải trí Xray.vn
  • CASE
  • Đào Tạo
  • Giới Thiệu
  • Liên Hệ
Trang chủ » Tiết niệu » U Tế Bào Lớn Ưa Toan | Bài giảng CĐHA *

U Tế Bào Lớn Ưa Toan | Bài giảng CĐHA *

17/11/2026 ThS. Nguyễn Long 13 Bình luận  34916

Mục Lục Bài Giảng

  1. 1. Đại cương
  2. 2. Giải phẫu
    1. * Giải phẫu đại thể
    2. * Giải phẫu siêu âm
  3. 3. Chẩn đoán siêu âm
  4. 4. Chẩn đoán CLVT
  5. 5. Chẩn đoán MRI
  6. 6. Chụp mạch DSA
  7. 7. Phân biệt
  8. 8. Tiên lượng & Điều trị
  9. Tài liệu tham khảo

1. Đại cương

– U tế bào lớn ưa toan của thận (Renal oncocytoma) là khối u biểu mô lành tính xuất phát từ tế bào xen kẽ của ống góp vỏ thận.

– Dịch tễ:
+ Chiếm khoảng 3–7% tổng số khối u biểu mô đặc của thận và là u lành tính đặc thường gặp thứ hai ở thận sau u cơ mỡ mạch.
+ Độ tuổi thường gặp nhất là 60–70 tuổi, với tỷ lệ mắc ở nam giới cao gấp 2–3 lần nữ giới.
+ Khoảng 13% trường hợp có biểu hiện nhiều ổ tổn thương ở một bên hoặc hai bên thận, đôi khi liên quan đến hội chứng Birt–Hogg–Dubé hoặc bệnh u tế bào lớn ưa toan lan tỏa ở thận (Renal oncocytosis).

– Đặc điểm mô bệnh học:
+ Cấu tạo từ các tế bào biểu mô lớn có bào tương hạt mịn ưa toan do chứa dày đặc ty thể bất thường.
+ U không có vỏ bao thật sự nhưng phát triển chèn ép nhu mô lành xung quanh tạo thành bao giả; đại thể thường có màu nâu gụ đồng nhất và hiếm khi có hoại tử hoặc xuất huyết.

– Biểu hiện lâm sàng: Đa số không có triệu chứng và được phát hiện tình cờ trên chẩn đoán hình ảnh; một số trường hợp lớn có biểu hiện đau vùng hông lưng, sờ thấy khối hoặc đái máu đại thể.

– Vai trò CĐHA: Phát hiện khối u đặc ở thận, đánh giá kích thước, số lượng, tương quan giải phẫu và định hướng phân biệt với ung thư biểu mô tế bào thận (Renal cell carcinoma), tuy nhiên hình ảnh đơn thuần thường khó loại trừ hoàn toàn ác tính nên cần sinh thiết hoặc phẫu thuật bảo tồn thận để xác định.

U tế bào lớn ưa toan

  Xray.vn là Website học tập về chuyên ngành Chẩn Đoán Hình Ảnh

  NỘI DUNG WEB
» 422 Bài giảng chẩn đoán hình ảnh
» X-quang / Siêu âm / CT Scan / MRI
» 25.000 Hình ảnh case lâm sàng

  ĐỐI TƯỢNG
» Kỹ thuật viên CĐHA
» Sinh viên Y đa khoa
» Bác sĩ khối lâm sàng
» Bác sĩ chuyên khoa CĐHA

  Nội dung Bài giảng & Case lâm sàng thường xuyên được cập nhật !

  Đăng nhập Tài khoản để xem Nội dung Bài giảng & Case lâm sàng !!!

Đăng nhập tài khoản
   
Thành viên mới ⇒ Đăng ký ↵

2. Giải phẫu

* Giải phẫu đại thể

– Vị trí: Thận hình hạt đậu, nằm sau phúc mạc ở hai bên cột sống, thường ngang mức T12–L3; thận trái thường nằm cao hơn thận phải.
– Kích thước: Ở người trưởng thành, thận dài khoảng 10–12 cm, rộng 5–7 cm, dày 2–3 cm; trọng lượng trung bình khoảng 150 g ở nam và 135 g ở nữ.

– Rốn thận:
+ Là nơi mạch máu, bạch huyết, thần kinh và hệ thống bể thận–niệu quản đi qua.
+ Theo thứ tự từ trước ra sau, thường gặp tĩnh mạch thận, động mạch thận rồi bể thận.

– Bao thận và mạc thận: Từ trong ra ngoài gồm nhu mô thận, bao xơ thận, mỡ quanh thận, mạc thận với lá trước và lá sau, rồi đến mỡ cạnh thận.

– Động mạch thận:
+ Xuất phát từ động mạch chủ bụng; động mạch thận phải đi phía sau tĩnh mạch chủ dưới.
+ Sau khi vào rốn thận, động mạch chia thành các nhánh phân thùy, rồi các động mạch gian thùy, động mạch cung và động mạch gian tiểu thùy.

– Cấu tạo thận: Xoang thận nằm ở trung tâm, được bao quanh bởi nhu mô gồm vỏ thận và tủy thận:
+ Xoang thận chứa mỡ, mạch máu, bạch huyết, thần kinh, đài thận và bể thận. Nước tiểu từ nhú thận đổ vào đài thận nhỏ, tiếp đến đài thận lớn, bể thận rồi niệu quản.
+ Vỏ thận nằm ngay dưới bao xơ; các cột thận là phần vỏ xen giữa các tháp thận.
+ Tủy thận gồm các tháp thận. Đáy tháp hướng về vỏ thận; đỉnh tạo thành nhú thận và lồi vào đài thận nhỏ.

* Giải phẫu siêu âm

– Hình dạng và mặt cắt: Trên mặt cắt dọc, thận có dạng bầu dục hoặc hình hạt đậu, với hai cực rõ; mặt cắt ngang thường có dạng bầu dục. Mặt cắt chếch qua rốn thận giúp khảo sát xoang và mạch thận.

– Bao và nhu mô thận:
+ Bao xơ thường hiện thành đường tăng âm mảnh ở bề mặt thận, nhưng không phải lúc nào cũng phân biệt rõ.
+ Vỏ thận có hồi âm thấp hơn hoặc tương đương gan, lách khi nhu mô các tạng này bình thường và thiết lập máy phù hợp.
+ Tháp thận thường giảm hồi âm hơn vỏ thận, có dạng tam giác hoặc bầu dục, hướng từ xoang thận ra vỏ; các cột thận là phần vỏ xen giữa các tháp.

– Xoang và hệ thống đài bể thận:
+ Xoang thận tạo vùng tăng âm trung tâm, chủ yếu do mỡ và mô liên kết; mạch máu và hệ thống đài bể thận nằm trong xoang.
+ Khi hệ thống đài bể thận không giãn, các đài thường không tạo những khoang dịch trống âm nổi bật; xoang tăng âm không nên nhầm với dịch trong hệ thống góp.

– Mạch máu thận:
+ Trên thang xám, mạch máu thường là các cấu trúc dạng ống trống âm; Doppler màu giúp nhận diện dòng chảy và phân biệt động mạch với tĩnh mạch.
+ Tại rốn thận, tĩnh mạch thường nằm phía trước động mạch; các nhánh động mạch trong thận đi giữa các tháp, tạo cung ở ranh giới vỏ–tủy rồi phân nhánh về phía vỏ.

[gallery link="file" columns="4" ids="85779,85781,85780,85778,85786,119225,119821"]

=> Siêu âm Doppler:

[gallery link="file" columns="5" ids="129986,129987,129988,129989,129990"]

3. Chẩn đoán siêu âm

– Đặc điểm hình ảnh siêu âm:
+ Hình thái và cấu trúc âm: Khối dạng đặc, ranh giới rõ, bờ trơn láng, hồi âm đồng nhất và thường đồng âm hoặc hơi tăng âm nhẹ so với vỏ thận.
+ Thành phần bên trong: Rất hiếm gặp dấu hiệu vôi hóa, hoại tử hay thoái hóa nang.
+ Dấu hiệu sẹo trung tâm: Vùng giảm âm hình sao ở trung tâm tương ứng mô xơ kém mạch, thường chỉ quan sát thấy ở các khối kích thước lớn (> 3–5 cm).
+ Dấu hiệu mạch máu: Siêu âm Doppler màu và vi mạch cho thấy tăng sinh mạch dạng nan hoa (spoke-wheel) hội tụ từ trung tâm ra ngoại vi, tương ứng hình ảnh trên chụp mạch.

– Cạm bẫy: Siêu âm khó phân biệt chắc chắn u tế bào lớn ưa toan với ung thư biểu mô tế bào thận (RCC) kích thước nhỏ hoặc u cơ mỡ mạch nghèo mỡ, do đó cần phối hợp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ tiêm thuốc đối quang.

[gallery link="file" columns="4" ids="15525,15526,15523,178222"]

=> Case lâm sàng 1:

[gallery link="file" columns="5" ids="58457,58455,58456,58458,58459"]

=> Case lâm sàng 2:

[gallery link="file" columns="4" ids="58461,58462,58463,58464"]

=> Case lâm sàng 3:

[gallery link="file" columns="4" ids="58465,58466,58467,58468"]

=> Case lâm sàng 4:

[gallery link="file" columns="4" ids="58470,58471,58469,58472"]

=> Case lâm sàng 5:

[gallery link="file" columns="4" ids="58474,58475,58476,58473"]

=> Case lâm sàng 6:

[gallery link="file" columns="4" ids="96253,96254,96255,96256"]

4. Chẩn đoán CLVT

* Trước tiêm cản quang

– Đặc điểm hình ảnh cắt lớp vi tính không tiêm thuốc đối quang:
+ Kích thước và hình thái: Khối mô mềm có kích thước thường gặp 3–10 cm, bờ đều, ranh giới rõ, tỷ trọng tương đối đồng nhất và đồng hoặc tăng nhẹ tỷ trọng (khoảng 30–50 HU) so với nhu mô thận lành do chứa dày đặc tế bào giàu ty thể.
+ Dấu hiệu sẹo trung tâm: Vùng giảm tỷ trọng hình sao ở trung tâm tương ứng tổ chức xơ kém mạch, gặp ở khoảng 33–54% trường hợp và thường thấy rõ ở các khối kích thước lớn (> 5 cm).
+ Thành phần nội tại và ranh giới: Rất hiếm gặp dấu hiệu vôi hóa, hoại tử, thoái hóa nang hoặc chảy máu tự phát; không xâm lấn mạch máu hay mỡ quanh thận.

– Cạm bẫy: Dấu hiệu giảm tỷ trọng trung tâm trên cắt lớp vi tính không tiêm thuốc không đặc hiệu vì hoại tử trung tâm của ung thư biểu mô tế bào thận (RCC) cũng cho hình ảnh tương tự; đồng thời sự hiện diện của vôi hóa hoặc chảy máu không loại trừ hoàn toàn u tế bào lớn ưa toan nếu kích thước rất lớn.

* Sau tiêm thuốc cản quang

– Khối u kích thước nhỏ (< 3 cm): Thường ngấm thuốc mạnh và đồng nhất trên thì vỏ tủy (động mạch) nhờ mạng lưới mao mạch phong phú, sau đó thải thuốc nhanh trên thì nhu mô và thì bài tiết; kiểu ngấm thuốc này chồng lấp đáng kể với ung thư biểu mô tế bào thận thể tế bào sáng (Clear cell renal cell carcinoma) kích thước nhỏ nên không thể phân biệt chắc chắn chỉ dựa vào cắt lớp vi tính.

[gallery link="file" columns="4" ids="119540,119530,119559,155593"]

– Khối kích thước lớn (> 3 cm): Thường ngấm thuốc không đồng nhất với dấu hiệu đảo ngược ngấm thuốc theo phân vùng (Segmental enhancement inversion):
+ Cơ chế và biểu hiện: Vùng tế bào giàu mạch ngấm thuốc mạnh trên thì vỏ tủy (30–40 giây) rồi thải thuốc nhanh trên thì bài tiết (120–180 giây), trong khi vùng mô đệm xơ kém mạch ngấm thuốc kém ở thì vỏ tủy nhưng ngấm tăng dần và giữ thuốc mạnh ở thì bài tiết.
+ Cạm bẫy phân biệt: Dấu hiệu này từng được xem là đặc trưng nhưng không hoàn toàn đặc hiệu vì cũng gặp trong ung thư biểu mô tế bào thận thể kỵ màu (Chromophobe renal cell carcinoma) và một số trường hợp thể tế bào sáng (Clear cell renal cell carcinoma).

[gallery link="file" columns="5" ids="119556,151016,119498,119547,119548"]

– Biến thể thoái hóa nang (Cystic renal oncocytoma):
+ Cơ chế và biểu hiện: U tế bào lớn ưa toan hiếm gặp ở dạng nang nhiều thùy hoặc tổn thương hỗn hợp đặc – nang với các vách ngăn hay nốt thành ngấm thuốc mạnh ở thì vỏ tủy và giữ thuốc kéo dài trên thì muộn; biến thể này xuất hiện do hiện tượng thoái hóa phù nề mô đệm hoặc giãn ống tuyến bên trong khối u.
+ Cạm bẫy phân biệt: Cần phân biệt với ung thư biểu mô tế bào thận thể nang (Cystic renal cell carcinoma) hoặc nang thận phức tạp phân độ Bosniak III–IV; vì hình thái chồng lấp đáng kể nên tổn thương thường được xếp loại Bosniak III hoặc IV và chỉ xác định bản chất lành tính qua mô bệnh học.

[gallery link="file" ids="155579,155580,155600"]

– Dấu hiệu sẹo xơ hình sao ở trung tâm:
+ Cơ chế và biểu hiện: Vùng trung tâm giảm tỷ trọng không ngấm thuốc ở thì vỏ tủy – thì nhu mô do bản chất mô xơ kém mạch (gặp ở khoảng 1/3 trường hợp), hoặc có thể ngấm thuốc chậm và giữ thuốc kéo dài trên thì bài tiết (thì muộn) do thuốc đối quang khuếch tán từ từ vào khoảng kẽ sợi collagen.
+ Cạm bẫy phân biệt: Hình ảnh này không đặc hiệu vì vùng hoại tử trung tâm trong ung thư biểu mô tế bào thận (RCC) cũng biểu hiện không ngấm thuốc ở trung tâm; tuy nhiên sẹo xơ của u tế bào lớn ưa toan thường có ranh giới sắc nét hình sao và đôi khi ngấm thuốc muộn, còn hoại tử của RCC thường bờ nham nhở, không đều và hoàn toàn không ngấm thuốc ở mọi thì.

[gallery link="file" columns="5" ids="151014,119542,119532,119619,155576"]

– Biến thể số lượng và phân bố:
+ Tổn thương đa ổ hoặc hai bên thận: Gặp ở khoảng 13% trường hợp và thường liên quan đến bệnh u tế bào lớn ưa toan lan tỏa ở thận hoặc hội chứng Birt–Hogg–Dubé.
+ Biểu hiện hình ảnh: Nhiều nốt hoặc khối đặc ngấm thuốc đồng thời ở một hoặc hai bên thận, dễ nhầm với di căn thận, u lympho hoặc ung thư biểu mô tế bào thận đa ổ.

– Cạm bẫy xâm lấn mạch máu:
+ Huyết khối tĩnh mạch thận: Rất hiếm gặp, thường do khối u lớn chèn ép cơ học hoặc lồi vào lòng tĩnh mạch qua thành mạch mỏng mà không xâm lấn mô học thực sự.
+ Biểu hiện và phân biệt: Dấu hiệu khuyết thuốc trong lòng tĩnh mạch thận trên cắt lớp vi tính gợi ý mạnh ung thư biểu mô tế bào thận (RCC) giai đoạn T3a, do đó cần cảnh giác để tránh chẩn đoán nhầm giai đoạn ác tính.

=> Case lâm sàng 1:

[gallery columns="4" link="file" ids="26962,26961,26960,26959"]

=> Case lâm sàng 2:

[gallery columns="4" link="file" ids="26964,26967,26966,26965"]

=> Case lâm sàng 3:

[gallery link="file" columns="5" ids="96258,96259,96260,96261,96262"]

=> Case lâm sàng 4:

[gallery link="file" ids="114688,114689,114690,114691,114692,114693"]

=> Case lâm sàng 5:

[gallery link="file" columns="4" ids="119473,119474,119475,119476"]

=> Case lâm sàng 6:

[gallery link="file" columns="4" ids="119479,119481,119482,119483"]

=> Case lâm sàng 7:

[gallery link="file" columns="4" ids="119488,119489,119490,119491"]

=> Case lâm sàng 8:

[gallery link="file" columns="5" ids="152741,152742,152743,152744,152745"]

5. Chẩn đoán MRI

– Đặc điểm hình ảnh cộng hưởng từ:
+ Chuỗi xung T1W: Tổn thương đồng hoặc giảm tín hiệu đồng nhất so với nhu mô vỏ thận lành và không giảm tín hiệu trên chuỗi xung đối pha (out-of-phase) do không chứa mỡ nội bào.
+ Chuỗi xung T2W: Khối tăng tín hiệu không đồng nhất hoặc đồng nhất nhẹ so với vỏ thận; vùng trung tâm có thể biểu hiện dải hình sao giảm tín hiệu (khi sẹo xơ đặc giàu collagen) hoặc tăng tín hiệu mạnh (khi sẹo thoái hóa phù nề/nhầy).
+ Chuỗi xung khuếch tán (DWI/ADC): Mức độ hạn chế khuếch tán thường nhẹ đến trung bình với giá trị ADC cao hơn đáng kể so với ung thư biểu mô tế bào thận thể nhú hoặc thể kỵ màu, nhưng chồng lấp với thể tế bào sáng.
+ Chuỗi xung T1W sau tiêm đối quang từ: Khối kích thước nhỏ (< 3 cm) ngấm thuốc mạnh và đồng nhất ở thì vỏ tủy; khối kích thước lớn (> 3 cm) ngấm thuốc không đồng nhất với dấu hiệu đảo ngược ngấm thuốc theo phân vùng và sẹo xơ trung tâm không ngấm thuốc sớm hoặc ngấm thuốc chậm kéo dài trên thì muộn.

– Cạm bẫy: Cộng hưởng từ thường quy và động học tiêm thuốc vẫn có sự chồng lấp tín hiệu đáng kể giữa u tế bào lớn ưa toan với ung thư biểu mô tế bào thận thể kỵ màu và thể tế bào sáng, không đủ độ đặc hiệu để loại trừ hoàn toàn tổn thương ác tính mà không cần sinh thiết.

[gallery link="file" columns="5" ids="119535,119555,119536,155597,155598"]

=> Case lâm sàng 1:

[gallery link="file" columns="5" ids="33106,33104,33105,33102,33103"]

=> Case lâm sàng 2:

[gallery link="file" ids="96264,96265,96266,96267,96269,96270"]

6. Chụp mạch DSA

– Đặc điểm hình ảnh chụp mạch số hóa xóa nền:
+ Dấu hiệu hình nan hoa bánh xe (Spoke-wheel pattern): Hệ thống động mạch nuôi u phân nhánh tỏa tia đều đặn từ cuống mạch trung tâm ra ngoại vi, tạo cấu trúc hình sao đặc trưng.
+ Ranh giới và thì nhu mô: Khối u có giới hạn sắc nét, ngấm thuốc đồng nhất trên thì nhu mô mao mạch nhờ mạng lưới mạch máu sắp xếp có trật tự và không có vùng vô mạch hoại tử.
+ Dấu hiệu âm tính giúp phân biệt: Không có dấu hiệu tân sinh mạch bất thường dạng hồ máu, thông động – tĩnh mạch sớm hay cắt cụt mạch máu như thường gặp trong ung thư biểu mô tế bào thận (RCC).

– Cạm bẫy và vai trò hiện nay: Chụp mạch số hóa xóa nền không còn chỉ định thường quy để chẩn đoán xác định vì dấu hiệu hình nan hoa bánh xe cũng có thể gặp trong ung thư biểu mô tế bào thận (RCC), hiện chủ yếu phục vụ mục đích nút mạch cầm máu cấp cứu hoặc nút mạch tiền phẫu khi khối u kích thước lớn.

[gallery columns="2" link="file" ids="119324,33107"]

7. Phân biệt

* Ung thư biểu mô tế bào thận (RCC)

– Ung thư biểu mô tế bào thận (Renal cell carcinoma): Chẩn đoán phân biệt quan trọng và khó khăn nhất do chồng lấp đáng kể về hình thái và động học ngấm thuốc trên mọi phương thức tạo ảnh.

– Đặc điểm hình ảnh phân biệt:
+ Tổn thương trung tâm: Hoại tử trung tâm của ung thư biểu mô tế bào thận thường bờ nham nhở, không đều và hoàn toàn không ngấm thuốc ở mọi thì, khác với sẹo xơ hình sao ranh giới sắc nét và đôi khi ngấm thuốc chậm ở thì muộn của u tế bào lớn ưa toan.
+ Thành phần nội tại: Ung thư biểu mô tế bào thận thường có vôi hóa, xuất huyết tự phát hoặc thoái hóa nang, trong khi u tế bào lớn ưa toan có cấu trúc đặc đồng nhất và rất hiếm khi có các biến đổi này.
+ Động học ngấm thuốc và khuếch tán: Thể tế bào sáng (Clear cell RCC) thường ngấm thuốc mạnh không đồng nhất kèm vùng hoại tử và có thể giảm tín hiệu trên chuỗi xung đối pha do mỡ vi thể; thể nhú (Papillary RCC) thường ngấm thuốc kém, đồng nhất và có giá trị ADC thấp rõ rệt.
+ Tính chất xâm lấn và di căn: Dấu hiệu thâm nhiễm mỡ quanh thận, huyết khối u xâm lấn lòng tĩnh mạch thận thực sự, xâm lấn cơ quan lân cận hoặc di căn hạch/di căn xa giúp xác định bản chất ác tính.

– Cạm bẫy và giới hạn:
+ Thể kỵ màu (Chromophobe RCC): Có chung nguồn gốc tế bào xen kẽ ống góp nên biểu hiện hình ảnh rất giống u tế bào lớn ưa toan, bao gồm cả sẹo trung tâm và dấu hiệu đảo ngược ngấm thuốc theo phân vùng.
+ Thái độ xử trí: Chẩn đoán hình ảnh không thể loại trừ hoàn toàn ung thư biểu mô tế bào thận nên các khối u đặc ở thận đều cần sinh thiết dưới hướng dẫn hình ảnh hoặc phẫu thuật bảo tồn thận để chẩn đoán xác định mô bệnh học.

– Đặc điểm gợi ý ung thư biểu mô tế bào thận (RCC):
+ Biến đổi nội tại: Thường gặp dấu hiệu hoại tử trung tâm bờ nham nhở không ngấm thuốc, vôi hóa (thường dạng đốm hoặc trung tâm), xuất huyết tự phát hoặc thoái hóa nang, trái ngược với cấu trúc đặc đồng nhất của u tế bào lớn ưa toan.
+ Xâm lấn tại chỗ: Dấu hiệu thâm nhiễm mỡ quanh thận (tăng tỷ trọng dạng dải hoặc nốt trong khoang quanh thận, mất ranh giới bao thận) phản ánh xâm lấn ra ngoài bao (giai đoạn T3a), giúp phân biệt với bao giả có ranh giới sắc nét của u tế bào lớn ưa toan.

[gallery link="file" columns="5" ids="15606,82702,82703,82704,82705,82740,82774,82779,119053"]

+ Xâm lấn tĩnh mạch thận: Huyết khối u lấp đầy, làm giãn rộng lòng tĩnh mạch thận hoặc lan vào tĩnh mạch chủ dưới (giai đoạn T3a–T3b) kèm dấu hiệu ngấm thuốc trong lòng huyết khối trên thì động mạch, giúp phân biệt với u tế bào lớn ưa toan vốn rất hiếm khi gây khuyết thuốc mạch máu và chỉ do chèn ép hoặc lồi cơ học.

[gallery link="file" columns="4" ids="15613,15614,15615,15683,82665,82666,82772,82777"]

+ Xâm lấn cơ quan lân cận: Khối u phát triển phá vỡ mạc Gerota và xâm nhập trực tiếp vào tuyến thượng thận cùng bên hoặc các tạng lân cận như gan, lách, đại tràng, cơ thắt lưng chậu (giai đoạn T4), dấu hiệu khẳng định bản chất ác tính của ung thư biểu mô tế bào thận.
+ Di căn hạch vùng và di căn xa: Xuất hiện hạch rốn thận, hạch cạnh động mạch chủ hoặc tĩnh mạch chủ dưới kích thước trục ngắn ≥ 10 mm kèm di căn đến phổi, xương, gan, não hoặc tuyến thượng thận đối bên (giai đoạn N1/M1), đặc điểm không bao giờ gặp ở u tế bào lớn ưa toan lành tính.

* U mỡ cơ mạch

– U cơ mỡ mạch thận (Renal angiomyolipoma): Khối u trung mô lành tính thường gặp nhất ở thận, cấu tạo từ ba thành phần với tỷ lệ thay đổi gồm mạch máu loạn sản thành dày, cơ trơn và mô mỡ trưởng thành.

– Đặc điểm hình ảnh phân biệt:
+ Thành phần mỡ đại thể: Xuất hiện các ổ tỷ trọng âm (-100 đến -30 HU) trên cắt lớp vi tính không tiêm thuốc hoặc vùng tăng tín hiệu trên T1W xóa tín hiệu hoàn toàn trên chuỗi xung xóa mỡ và tạo xảo ảnh viền mực Ấn Độ trên chuỗi xung đối pha (out-of-phase) của cộng hưởng từ, dấu hiệu khẳng định chẩn đoán và loại trừ u tế bào lớn ưa toan.
+ Vôi hóa và biến chứng chảy máu: Rất hiếm gặp dấu hiệu vôi hóa (tương tự u tế bào lớn ưa toan); khối kích thước lớn (> 4 cm) thường hình thành giả phình mạch trong u và dễ gây chảy máu tự phát quanh thận (hội chứng Wunderlich).

– Cạm bẫy phân biệt: Thể nghèo mỡ (Fat-poor angiomyolipoma): Chiếm khoảng 4–5% trường hợp, không thấy mỡ đại thể trên cắt lớp vi tính nên biểu hiện khối đặc tăng nhẹ tỷ trọng tự nhiên và ngấm thuốc mạnh, rất khó phân biệt với u tế bào lớn ưa toan hoặc ung thư biểu mô tế bào thận nếu không sinh thiết.

[gallery columns="2" link="file" ids="176734,167275"]

=> Case lâm sàng 1:

[gallery link="file" columns="4" ids="44340,44343,44342,44341"]

=> Case lâm sàng 2:

[gallery link="file" ids="109172,109173,109174,109175,109177,109178"]

– Đặc điểm hình ảnh khối kích thước lớn: Tổn thương bộc lộ rõ ba thành phần cấu trúc gồm mô mềm cơ trơn tỷ trọng phần mềm, mỡ đại thể tỷ trọng âm (< -10 HU) trên thì không tiêm và các búi mạch máu loạn sản ngoằn ngoèo ngấm thuốc mạnh trên thì động mạch, giúp chẩn đoán xác định u cơ mỡ mạch và loại trừ u tế bào lớn ưa toan.

8. Tiên lượng & Điều trị

– Tiên lượng và diễn tiến tự nhiên:
+ Bản chất lành tính: U tế bào lớn ưa toan của thận có tiên lượng rất tốt, gần như không di căn và không tái phát sau khi được cắt bỏ hoàn toàn.
+ Tốc độ phát triển: Đa số khối u phát triển chậm (trung bình khoảng 0,1–0,3 cm/năm) và ít gây biến chứng đe dọa tính mạng nếu kích thước nhỏ.
+ Nguy cơ biến chứng tại chỗ: Các khối kích thước lớn (> 4–5 cm) có thể gây chèn ép nhu mô thận lành, đau vùng hông lưng, đái máu hoặc hiếm gặp hơn là xuất huyết tự phát.

– Nguyên tắc quản lý và điều trị:
+ Vai trò của sinh thiết lõi kim dưới hướng dẫn hình ảnh: Được khuyến cáo ở các khối u thận nhỏ nghi ngờ lành tính nhằm xác định mô bệnh học trước can thiệp, giúp tránh phẫu thuật cắt thận không cần thiết.
+ Phẫu thuật bảo tồn thận (Cắt u bán phần thận): Là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với các khối u có kích thước lớn, có triệu chứng lâm sàng hoặc không thể loại trừ chắc chắn ung thư biểu mô tế bào thận (RCC) trên chẩn đoán hình ảnh và sinh thiết.
+ Theo dõi chủ động (Active surveillance): Áp dụng cho các trường hợp đã xác định chẩn đoán bằng sinh thiết, không triệu chứng, kích thước nhỏ (< 3–4 cm), đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có nhiều bệnh lý nền đi kèm; cần theo dõi định kỳ bằng siêu âm, cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ mỗi 6–12 tháng.
+ Đốt nhiệt qua da (Sóng cao tần RFA hoặc vi sóng MWA): Có thể cân nhắc thay thế phẫu thuật ở bệnh nhân có nguy cơ phẫu thuật cao, thận độc nhất hoặc có tổn thương đa ổ hai bên.

– Cạm bẫy trong thực hành lâm sàng: Giới hạn của sinh thiết kim: Mẫu sinh thiết nhỏ đôi khi khó phân biệt dứt khoát giữa u tế bào lớn ưa toan với ung thư biểu mô tế bào thận thể kỵ màu (Chromophobe RCC) hoặc thể u tế bào ưa toan hỗn hợp (Hybrid oncocytic/chromophobe tumor), do đó cần phối hợp nhuộm hóa mô miễn dịch và vẫn phải theo dõi hình ảnh định kỳ ngay cả khi kết quả sinh thiết hướng tới lành tính.

Tài liệu tham khảo

* MRI Features of Renal Oncocytoma and Chromophobe Renal Cell Carcinoma – Andrew B. Rosenkrantz, Nicole Hindman
* Small (< 4 cm) Renal Mass: Differentiation of Oncocytoma From Renal Cell Carcinoma on Biphasic Contrast-Enhanced CT – Kohei Sasaguri, Naoki Takahashi, Daniel Gomez-Cardona
* Usefulness of MDCT to Differentiate Between Renal Cell Carcinoma and Oncocytoma: Development of a Predictive – Blanca Paño, Napoleon Macías, Rafael Salvador
* Incidental renal masses: how to do a differential diagnosis on Ultrasound, CT and MR Imaging – S. Pellegrino, D. Giambelluca, G. Caruana, M. Dimarco
* Diagnostic Imaging Genitourinary – Mitchell Tublin
* Renal oncocytomas: computed tomography (CT) and magnetic resonance (MR) patterns – G. Cardone, C. Iabichino, P. Mangili, G. Guazzoni, G. Balconi; Milan/IT
* Small (≤4 cm) renal cell carcinoma and renal oncocytoma: qualitative and quantitative enhancement patterns by triphasic MDCT – E. Vannini, C. Valloncelli, L. Pierotti
* Small renal oncocytomas: is segmental enhancement inversion a characteristic finding at biphasic MDCT? – Martin E O’Malley, Phil Tran, Anthony Hanbidge, Patrik Rogalla
* Comparative study of CT appearances in renal oncocytoma and chromophobe renal cell carcinoma – Jingtao Wu, Qingqiang Zhu, Wenrong Zhu
* Imaging spectrum of renal oncocytomas: a pictorial review with pathologic correlation – Kousei Ishigami, Aaron R. Jones, Laila Dahmoush
* Renal oncocytoma: CT features cannot reliably distinguish oncocytoma from other renal neoplasms – S Choudhary, A Rajesh, N J Mayer, K A Mulcahy, A Haroon
* Radiology Illustrated Uroradiology – Seung Heup Kim

  • Share on Facebook
  • Tweet on Twitter
  • Share on LinkedIn

Xem thêm bài giảng

Hướng Dẫn Đọc Phim XQ Bụng | Bài giảng CĐHA *
Hội Chứng Kẹp Hạt Dẻ | Bài giảng CĐHA *
Nang Niệu Rốn | Bài giảng CĐHA *

Danh mục: Tiết niệu

guest
guest
13 Bình luận
ThS. Nguyễn Long
ThS. Nguyễn Long
Admin
17/11/2026 9:00 chiều

# Cập nhật nội dung bài viết & Case lâm sàng 17/11/2026

Trả lời ↵
ThS. Nguyễn Long
ThS. Nguyễn Long
Admin
25/11/2024 12:29 sáng

# Cập nhật nội dung bài viết & Case lâm sàng 25/11/2024

Trả lời ↵
ThS. Nguyễn Long
ThS. Nguyễn Long
Admin
15/10/2023 11:33 chiều

# Cập nhật nội dung bài viết & Case lâm sàng 15/10/2023

Trả lời ↵
« Trang trước 1 2 3

Sidebar chính

Thư Viện Ca Lâm Sàng

  • Hô Hấp

    Hô Hấp (450)

  • Sinh Dục

    Sinh Dục (638)

  • Tai Mũi Họng

    Tai Mũi Họng (241)

  • Thần Kinh

    Thần Kinh (885)

  • Tiết Niệu

    Tiết Niệu (357)

  • Tiêu Hóa

    Tiêu Hóa (1445)

  • Tim Mạch

    Tim Mạch (170)

  • Xương Khớp

    Xương Khớp (544)

×

Thống Kê Website

  • » 353 Chủ Đề Chẩn Đoán Hình Ảnh
  • » 14184 Lượt Cập Nhật Bài Viết
  • » 9420 Tài Khoản Đã Đăng Ký
  • » 1802 Tài Khoản Đang Truy Cập

© 2014-2026 | HPMU Radiology

HƯỚNG DẪN   ĐĂNG KÝ & GIA HẠN