• Giải Phẫu
  • Xương Khớp
  • Thần Kinh
  • Hô Hấp
  • Tim Mạch
  • Tiêu Hóa
  • Tiết Niệu
  • Sinh Dục

Xray.vn

Chẩn Đoán Hình Ảnh

Đăng ký Đăng nhập
Đăng nhập tài khoản
   
Thành viên mới ⇒ Đăng ký ↵
  • Atlas Netter
    • Atlas Đầu cổ
    • Atlas Lồng ngực
    • Atlas Ổ bụng
    • Atlas Chậu hông
    • Atlas Cột sống
    • Atlas Chi trên
    • Atlas Chi dưới
  • Can Thiệp
  • Siêu Âm
  • Test CĐHA
    • Test Giải phẫu
    • Lý thuyết CĐHA
    • Giải phẫu X-quang
    • Case lâm sàng XQ
    • Case lâm sàng SA
    • Case lâm sàng CT
    • Case lâm sàng MRI
    • Giải trí Xray.vn
  • CASE
  • Đào Tạo
  • Giới Thiệu
  • Liên Hệ
Trang chủ » Tiết niệu » Viêm Bàng Quang | Bài giảng CĐHA *

Viêm Bàng Quang | Bài giảng CĐHA *

15/11/2026 ThS. Nguyễn Long 14 Bình luận  51448

Mục Lục Bài Giảng

  1. I. Đại cương
  2. II. Giải phẫu
    1. * Giải phẫu đại thể
    2. * Giải phẫu CLVT
  3. III. Chẩn đoán siêu âm
  4. IV. Chẩn đoán CLVT
  5. V. Tiên lượng & Điều trị
  6. Tài liệu tham khảo

I. Đại cương

– Viêm bàng quang (Cystitis) là tình trạng viêm của thành bàng quang, có thể diễn tiến cấp tính hoặc mạn tính do tác nhân nhiễm trùng hoặc không nhiễm trùng.

– Dịch tễ: Bệnh gặp phổ biến ở nữ giới do đặc điểm giải phẫu niệu đạo ngắn và gần vùng hậu môn – sinh dục, với tỷ lệ mắc ước tính khoảng nữ/nam = 9/1 ở nhóm viêm bàng quang cấp nhiễm khuẩn điển hình.

– Căn nguyên: Chia thành hai nhóm chính là nguyên nhân nhiễm trùng và không nhiễm trùng:
+ Nguyên nhân nhiễm trùng thường gặp nhất là vi khuẩn đường ruột đi ngược dòng như E. coli và Klebsiella, ngoài ra có thể do virus (thường gặp ở trẻ em) hoặc vi khuẩn lao (thứ phát sau lao đường tiết niệu trên).
+ Nguyên nhân không nhiễm trùng bao gồm tổn thương do hóa chất hoặc thuốc (như cyclophosphamide), bức xạ vùng tiểu khung, dị ứng (viêm bàng quang tăng bạch cầu ái toan), hoặc kích thích cơ học (sỏi, ống thông tiểu, dị vật).

– Cơ chế bệnh sinh: Các tác nhân gây bệnh xâm nhập và phá hủy hàng rào biểu mô chuyển tiếp, kích hoạt phản ứng viêm sung huyết và phù nề lớp dưới niêm mạc tạo nên hình ảnh dày thành bàng quang; nếu quá trình viêm kéo dài mạn tính sẽ dẫn đến lắng đọng collagen, xơ hóa thành cơ và làm giảm độ giãn nở bàng quang.

– Biểu hiện lâm sàng: Hội chứng kích thích bàng quang nổi bật với các triệu chứng đường tiểu dưới và thay đổi xét nghiệm nước tiểu:
+ Triệu chứng cơ năng điển hình gồm tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu gấp, đau tức vùng hạ vị, có thể kèm tiểu máu hoặc tiểu mủ cuối bãi.
+ Xét nghiệm nước tiểu thường ghi nhận bạch cầu niệu, hồng cầu niệu và vi khuẩn niệu trong các trường hợp nhiễm khuẩn.

– Phân bố: Tổn thương có thể lan tỏa toàn bộ bàng quang hoặc khu trú tùy theo cơ chế và căn nguyên gây bệnh:
+ Dày thành lan tỏa thường gặp trong viêm bàng quang nhiễm khuẩn cấp hoặc viêm bàng quang do bức xạ (thường xuất hiện muộn sau 6 tháng điều trị tia xạ vùng tiểu khung).
+ Dày thành khu trú hoặc bất đối xứng thường gặp trong viêm do kích thích cơ học tại vùng tiếp xúc, viêm bàng quang do virus ở trẻ em (thành dày nhiều, không đều dạng nhú nhỏ dễ nhầm với u) hoặc viêm bàng quang do lao (thành dày không đều kèm xơ hóa co rút làm biến dạng bàng quang).

– Biến chứng: Viêm bàng quang mạn tính (đặc biệt do lao hoặc bức xạ) gây xơ hóa thành bàng quang, làm giảm dung tích chứa, tăng áp lực trong lòng bàng quang và dẫn đến trào ngược bàng quang – niệu quản.

– Vai trò CĐHA: Siêu âm và cắt lớp vi tính đóng vai trò đánh giá mức độ và phân bố dày thành bàng quang, phát hiện các yếu tố thuận lợi hoặc căn nguyên phối hợp (sỏi, túi thừa, dị vật), theo dõi biến chứng đường tiết niệu trên và loại trừ tổn thương ác tính giả viêm.

  Xray.vn là Website học tập về chuyên ngành Chẩn Đoán Hình Ảnh

  NỘI DUNG WEB
» 422 Bài giảng chẩn đoán hình ảnh
» X-quang / Siêu âm / CT Scan / MRI
» 25.000 Hình ảnh case lâm sàng

  ĐỐI TƯỢNG
» Kỹ thuật viên CĐHA
» Sinh viên Y đa khoa
» Bác sĩ khối lâm sàng
» Bác sĩ chuyên khoa CĐHA

  Nội dung Bài giảng & Case lâm sàng thường xuyên được cập nhật !

  Đăng nhập Tài khoản để xem Nội dung Bài giảng & Case lâm sàng !!!

Đăng nhập tài khoản
   
Thành viên mới ⇒ Đăng ký ↵

II. Giải phẫu

* Giải phẫu đại thể

– Vị trí và dung tích: Bàng quang là tạng rỗng nằm dưới phúc mạc, có chức năng chứa và tống xuất nước tiểu. Dung tích chứa ở người lớn thường khoảng 300–500 mL, thay đổi theo tuổi và mức độ căng. Khi rỗng, bàng quang nằm trong tiểu khung, sau xương mu và trên hoành chậu; ở nam nằm trước trực tràng, ở nữ nằm trước âm đạo và dưới tử cung. Khi căng, vòm bàng quang vượt lên trên khớp mu vào ổ bụng dưới. Ở trẻ nhỏ, bàng quang nằm cao hơn và hạ dần xuống tiểu khung khi trẻ lớn lên.

– Hình thể: Khi rỗng, bàng quang gần dạng tứ diện, gồm đỉnh, đáy (mặt sau), mặt trên và hai mặt dưới-bên:
+ Mặt trên lồi khi bàng quang căng, lõm khi bàng quang rỗng và được phúc mạc phủ.
+ Hai mặt dưới-bên tiếp giáp với các cấu trúc của thành chậu và hoành chậu.
+ Mặt đáy hướng ra sau, liên quan với túi tinh và bóng ống dẫn tinh ở nam, với thành trước âm đạo ở nữ; trực tràng nằm phía sau bàng quang ở nam.
+ Đỉnh bàng quang hướng ra trước và tiếp nối với dây chằng rốn giữa, di tích của ống niệu rốn, chạy đến rốn.

– Phúc mạc: Phúc mạc phủ mặt trên bàng quang rồi phản chiếu lên thành bụng trước; phía sau, phúc mạc phản chiếu lên tử cung ở nữ, tạo túi cùng bàng quang-tử cung, và lên trực tràng ở nam, tạo túi cùng trực tràng-bàng quang.

– Thành bàng quang: Gồm niêm mạc, lớp dưới niêm mạc, lớp cơ và lớp ngoài:
+ Niêm mạc gồm biểu mô chuyển tiếp và lớp đệm bên dưới.
+ Lớp dưới niêm mạc không tách biệt rõ, đặc biệt ở vùng tam giác bàng quang.
+ Lớp cơ detrusor gồm các bó cơ trơn đan xen; thường được mô tả thành lớp dọc trong, lớp vòng giữa và lớp dọc ngoài, nhưng các lớp không phân định rõ.
+ Lớp ngoài là thanh mạc ở vùng được phúc mạc phủ và áo ngoài bằng mô liên kết ở các vùng còn lại.

[gallery link="file" ids="32281,32282,154113"]

* Giải phẫu CLVT

– Đặc điểm hình ảnh cắt lớp vi tính:
+ Trên mặt phẳng ngang, bàng quang nằm giữa tiểu khung, ngay sau khớp mu và phần lớn nằm ngoài phúc mạc; khi căng, vòm bàng quang vượt lên trên khớp mu vào ổ bụng dưới.
+ Mặt phẳng đứng dọc và mặt phẳng trán giúp nhận định tương quan trước-sau, từ vòm đến đáy bàng quang, cũng như các túi cùng phúc mạc.

– Các khoang vùng chậu:
+ Các khoang phúc mạc gồm hố trên bàng quang; ở nữ có túi cùng bàng quang-tử cung và túi cùng trực tràng-tử cung (túi cùng Douglas), còn ở nam có túi cùng trực tràng-bàng quang.
+ Các khoang ngoài phúc mạc gồm khoang trước bàng quang (khoang Retzius), khoang quanh bàng quang, khoang trước xương cùng, khoang quanh trực tràng và hố ngồi-trực tràng.
+ Phân biệt khoang phúc mạc với khoang ngoài phúc mạc giúp định khu dịch hoặc tổn thương lan trong tiểu khung.

– Tương quan theo giới:
+ Ở nữ, bàng quang nằm trước tử cung và âm đạo; túi cùng bàng quang-tử cung nằm phía trước tử cung, còn túi cùng Douglas nằm giữa tử cung và trực tràng.
+ Ở nam, tuyến tiền liệt nằm dưới cổ bàng quang; túi tinh nằm phía sau đáy bàng quang, trước trực tràng.

[gallery link="file" ids="74252,74246,74247,74248,74249,74250"]

III. Chẩn đoán siêu âm

– Đặc điểm hình ảnh: Dày thành bàng quang là dấu hiệu cốt lõi phản ánh tình trạng phù nề sung huyết lớp niêm mạc và dưới niêm mạc, có thể phân bố lan tỏa toàn bộ bàng quang hoặc khu trú tùy theo căn nguyên:
+ Ngưỡng chẩn đoán dày thành bàng quang trên siêu âm phụ thuộc trực tiếp vào mức độ căng của bàng quang: > 3 mm khi bàng quang căng đầy nước tiểu và > 5 mm khi bàng quang xẹp hoặc chứa ít nước tiểu.
+ Dày thành lan tỏa đồng tâm thường gặp trong viêm bàng quang nhiễm khuẩn cấp hoặc viêm do bức xạ, trong khi dày thành khu trú hoặc bất đối xứng hay gặp ở vùng tiếp xúc sỏi, đầu ống thông tiểu, viêm bàng quang do virus hoặc lao.
+ Bề mặt niêm mạc có thể trơn láng hoặc gồ ghề dạng nhú nhỏ do phù nề, kèm theo tăng tưới máu thành bàng quang trên siêu âm Doppler màu trong giai đoạn viêm cấp.

– Cạm bẫy: Đánh giá độ dày thành khi bàng quang chưa đủ căng dễ gây dương tính giả dày thành do các nếp niêm mạc và bó cơ detrusor co rút tự nhiên; ngược lại, dày thành khu trú dạng giả u (như viêm bàng quang tăng bạch cầu ái toan, viêm bàng quang dạng nang hoặc lao) dễ nhầm với ung thư biểu mô đường niệu.

[gallery link="file" columns="5" ids="15890,15889,15887,15888,123748"]

– Giảm âm thành bàng quang là dấu hiệu đặc trưng cho tình trạng phù nề viêm cấp tính tại lớp niêm mạc và dưới niêm mạc, thường đi kèm với mất ranh giới phân lớp bình thường giữa niêm mạc tăng âm và lớp cơ detrusor giảm âm:
+ Trên siêu âm thang xám, dịch viêm tích tụ làm giảm mật độ phản âm của thành bàng quang, tạo dải giảm âm đồng nhất hoặc không đồng nhất dọc theo chiều dày thành bị tổn thương.
+ Vùng giảm âm phù nề thường tăng tín hiệu tưới máu lan tỏa hoặc khu trú trên siêu âm Doppler màu do hiện tượng giãn mạch sung huyết cấp tính, giúp củng cố chẩn đoán tình trạng viêm đang hoạt động.

– Cạm bẫy: Khi viêm chuyển sang giai đoạn mạn tính hoặc xơ hóa (như sau xạ trị hoặc lao), thành bàng quang chuyển sang tăng âm không đồng nhất kèm giảm tưới máu thay vì giảm âm; ngoài ra, lớp dịch hoặc cặn mủ bám sát thành có thể tạo giả ảnh làm thành trông dày và giảm âm giả tạo nếu không thay đổi tư thế bệnh nhân hoặc dùng Doppler màu để khảo sát.

[gallery link="file" columns="4" ids="167909,15891,15892,123764"]

=> Case lâm sàng 1:

[gallery link="file" ids="108666,108667,108668,108669,108670,108671"]

=> Case lâm sàng 2:

[gallery link="file" ids="108673,108674,108675,108676,108677,108678"]

– Bọt khí và khí tự do trong lòng bàng quang biểu hiện thành các đốm tăng âm mạnh rải rác lơ lửng trong dịch nước tiểu hoặc tập trung thành dải mức khí – dịch ở vùng không phụ thuộc trọng lực (thành trước khi bệnh nhân nằm ngửa), thường đi kèm bóng cản bẩn và ảnh giả đuôi sao chổi phía sau:
+ Khí trong lòng bàng quang có thể xuất hiện do vi khuẩn sinh hơi lên men glucose hoặc protein tại chỗ, sau thủ thuật đặt ống thông tiểu, nội soi bàng quang hoặc do lỗ rò từ đường tiêu hóa và sinh dục vào bàng quang.
+ Trên siêu âm thời gian thực, các bọt khí di chuyển tự do và nổi lên bề mặt cao nhất khi thay đổi tư thế bệnh nhân, giúp phân biệt với cặn mủ hoặc sỏi bàng quang lắng ở vùng thấp.

– Cạm bẫy: Khí trong lòng bàng quang đơn thuần sau thủ thuật can thiệp hoặc do rò cần được phân biệt chặt chẽ với khí nằm ngay bên trong thành bàng quang của viêm bàng quang khí thũng vì tiên lượng và mức độ cấp cứu hoàn toàn khác biệt; ngoài ra, lớp khí tập trung dày đặc ở thành trước có thể tạo bóng cản che khuất toàn bộ lòng và thành sau bàng quang, đòi hỏi phải thay đổi tư thế bệnh nhân hoặc dùng đầu dò tiếp cận từ các hướng khác để khảo sát trọn vẹn.

– Máu cục trong lòng bàng quang (viêm bàng quang xuất huyết) là dấu hiệu phản ánh tình trạng bong tróc niêm mạc và tổn thương mạch máu dưới niêm mạc nghiêm trọng, thường gặp trong viêm bàng quang do xạ trị vùng tiểu khung hoặc độc tính hóa chất điều trị ung thư (như cyclophosphamide, ifosfamide):
+ Trên siêu âm thang xám, máu cục biểu hiện thành các khối tăng âm hoặc âm hỗn hợp không đồng nhất, không có bóng cản phía sau, nằm tự do trong lòng bàng quang ở vùng thấp hoặc bám dính tạm thời vào thành bàng quang.
+ Khối máu cục có thể thay đổi vị trí hoặc biến dạng nhẹ khi thay đổi tư thế bệnh nhân hoặc rung lắc nhẹ đầu dò, và hoàn toàn không có tín hiệu tưới máu bên trong khi khảo sát bằng siêu âm Doppler màu.

– Cạm bẫy: Khối máu cục bám cố định vào thành bàng quang rất dễ nhầm lẫn với khối u bàng quang sùi vào lòng bàng quang (như ung thư biểu mô đường niệu); việc thăm khám Doppler màu chứng minh không có cuống mạch nuôi kết hợp thay đổi tư thế bệnh nhân hoặc siêu âm kiểm tra lại sau bơm rửa bàng quang giúp phân biệt tin cậy.

[gallery columns="2" link="file" ids="15893,15894"]

=> Case lâm sàng 1:

[gallery link="file" columns="4" ids="123756,123757,123758,123759"]

– Siêu âm đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện các yếu tố thuận lợi và nguyên nhân gây ứ trệ nước tiểu hoặc kích thích cơ học dẫn đến viêm bàng quang:
+ Sỏi bàng quang biểu hiện thành cấu trúc tăng âm mạnh nằm ở vùng thấp nhất của lòng bàng quang, kèm bóng cản âm rõ phía sau và di chuyển tự do khi thay đổi tư thế bệnh nhân.
+ Túi thừa bàng quang (Bladder diverticulum) là các cấu trúc dạng nang chứa dịch thông thương với lòng bàng quang qua một cổ túi thừa hẹp, thường có thành mỏng thiếu lớp cơ detrusor và không co bóp tống xuất hết nước tiểu sau khi đi tiểu.
+ Tắc nghẽn đường ra bàng quang (như phì đại lành tính tuyến tiền liệt ở nam giới) hoặc bàng quang thần kinh biểu hiện bằng thành bàng quang dày dạng cột trụ, hốc giả túi thừa và tăng thể tích nước tiểu tồn dư sau khi đi tiểu.
+ Dị vật trong lòng bàng quang như đầu ống thông tiểu đặt lưu hoặc ống thông niệu quản JJ tạo hình ảnh cấu trúc dạng ống tăng âm có bờ song song kèm bóng cản âm phía sau.

* Viêm bàng quang khí thũng (Emphysematous cystitis):

– Viêm bàng quang khí thũng là thể nhiễm khuẩn hoại tử cấp tính hiếm gặp nhưng đe dọa tính mạng, đặc trưng bởi sự hiện diện của khí tự do bên trong lớp cơ và lớp dưới niêm mạc thành bàng quang.

– Dịch tễ: Bệnh gặp chủ yếu ở người cao tuổi, nữ giới chiếm ưu thế hơn nam giới và phần lớn có bệnh lý nền đái tháo đường kèm theo.

– Căn nguyên: Tác nhân sinh hơi thường gặp nhất là Escherichia coli và Klebsiella pneumoniae; các yếu tố thuận lợi quan trọng gồm đái tháo đường kiểm soát kém, suy giảm miễn dịch, bàng quang thần kinh, tắc nghẽn đường ra bàng quang và đặt ống thông tiểu lưu kéo dài.

– Cơ chế bệnh sinh: Vi khuẩn sinh hơi lên men glucose nồng độ cao (ở bệnh nhân đái tháo đường) hoặc albumin và mô hoại tử tại chỗ tạo ra các bọt khí tích tụ ngay trong cấu trúc thành bàng quang, sau đó có thể vỡ vào lòng bàng quang hoặc lan ra khoang quanh bàng quang.

– Đặc điểm hình ảnh: Siêu âm cho thấy hình ảnh thành bàng quang dày lan tỏa kèm các ổ hoặc dải khí nằm trực tiếp bên trong thành bàng quang:
+ Khí trong thành biểu hiện thành các đốm hoặc dải tăng âm mạnh dạng vòng cung chạy dọc theo chu vi thành bàng quang, đi kèm bóng cản bẩn và ảnh giả phản âm dội lại phía sau.
+ Thành bàng quang dày lan tỏa và tăng âm không đồng nhất do sự xen kẽ của các vi bọt khí bên trong lớp cơ và dưới niêm mạc, có thể phối hợp mức khí – dịch tự do trong lòng bàng quang.
+ Khi thay đổi tư thế bệnh nhân, các ổ khí nằm trong thành bàng quang giữ nguyên vị trí giải phẫu theo thành chứ không di chuyển tự do lên vùng cao nhất như bọt khí trong lòng bàng quang.

– Cạm bẫy: Lượng khí dày đặc trong thành trước bàng quang thường tạo bóng cản âm rộng che khuất hoàn toàn lòng và thành sau bàng quang, dễ bị bỏ sót hoặc nhầm lẫn với khí trong quai ruột tiểu khung nằm kế cận; ngoài ra, khí trong lòng bàng quang đơn thuần sau thủ thuật thông tiểu hoặc do lỗ rò tiêu hóa – bàng quang cũng có hình ảnh tăng âm kèm bóng cản nhưng thay đổi vị trí theo trọng lực khi xoay trở bệnh nhân.

[gallery link="file" columns="4" ids="78374,15883,15878,123762,15879,15882,156550"]

=> Case lâm sàng 1:

[gallery link="file" columns="4" ids="166086,166087,166088,166089"]

IV. Chẩn đoán CLVT

– Đặc điểm hình ảnh cắt lớp vi tính: Trong viêm bàng quang cấp tính, cắt lớp vi tính cho thấy tình trạng phù nề sung huyết lan tỏa hoặc khu trú tại thành bàng quang kèm theo phản ứng viêm lân cận:
+ Thành bàng quang dày lan tỏa đồng tâm (> 3 mm khi bàng quang căng đầy nước tiểu hoặc > 5 mm khi bàng quang xẹp), tuy nhiên có thể dày khu trú hoặc bất đối xứng ở vùng tiếp xúc sỏi, đầu ống thông tiểu hay viêm đặc hiệu.
+ Lớp dưới niêm mạc giảm tỷ trọng rõ rệt trên phim trước tiêm và thì tĩnh mạch cửa do tích tụ dịch phù nề, thường kết hợp với lớp niêm mạc ngấm thuốc mạnh tạo nên hình ảnh ngấm thuốc phân lớp (dấu hiệu hình bia).
+ Thâm nhiễm dạng dải mờ lớp mỡ quanh bàng quang và dày nhẹ lá phúc mạc phủ vòm bàng quang phản ánh tình trạng viêm lan tỏa xuyên thành ở giai đoạn cấp tính.
+ Trong viêm bàng quang mạn tính (như sau xạ trị vùng tiểu khung hoặc lao tiết niệu), thành bàng quang dày không đều kèm xơ hóa làm bàng quang co thắt nhỏ, giảm dung tích chứa, mất tính cân đối, có thể xuất hiện vôi hóa thành bàng quang và giãn ngược dòng niệu quản – đài bể thận hai bên.

– Cạm bẫy: Phì đại cơ detrusor do tắc nghẽn đường ra bàng quang hoặc bàng quang thần kinh cũng gây dày thành lan tỏa kèm hốc giả túi thừa nhưng không có phù nề giảm tỷ trọng lớp dưới niêm mạc và thâm nhiễm mỡ quanh bàng quang; ngoài ra, dày thành khu trú không đều trong viêm mạn tính hoặc viêm xuất huyết rất dễ nhầm với ung thư biểu mô đường niệu xâm lấn cơ, đòi hỏi phải đối chiếu với thì bài xuất muộn và nội soi bàng quang sinh thiết khi cần thiết.

[gallery link="file" ids="178491,15896,15897,15898,15899,178459"]

=> Case lâm sàng 1: viêm bàng quang do xạ trị

[gallery link="file" columns="4" ids="123751,123752,123754,123755"]

– Cắt lớp vi tính là phương thức có độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhất để chẩn đoán xác định viêm bàng quang khí thũng, đánh giá mức độ lan rộng của khí và phát hiện các biến chứng nguy hiểm:
+ Khí trong thành bàng quang là dấu hiệu đặc trưng nhất, biểu hiện bằng các ổ hoặc dải giảm tỷ trọng rất thấp (khoảng -600 đến -1000 HU) sắp xếp thành chuỗi hạt hoặc đường vòng cung dọc theo chu vi thành bàng quang.
+ Khí trong lòng bàng quang thường phối hợp kèm theo dưới dạng các bọt khí tự do hoặc tạo mức khí – dịch nằm ở vùng không phụ thuộc trọng lực (thành trước khi bệnh nhân nằm ngửa).
+ Đánh giá biến chứng và phạm vi lan rộng: cắt lớp vi tính cho phép phát hiện chính xác khí lan ra mô mỡ quanh bàng quang, khoang trước bàng quang (khoang Retzius), khoang sau phúc mạc hoặc xâm nhập lên đường tiết niệu trên (viêm bể thận khí thũng), cũng như phát hiện khí tự do trong ổ phúc mạc khi có thủng bàng quang.

[gallery link="file" columns="4" ids="15880,15881,79188,123744,151219,151220,156551,166546"]

=> Case lâm sàng 1:

[gallery link="file" ids="123707,123708,123709,123710,123711,123712"]

=> Case lâm sàng 2:

[gallery link="file" ids="123714,123715,123716,123717,123718,123719"]

=> Case lâm sàng 3:

[gallery link="file" ids="123722,123723,123724,123725,123726,123727"]

=> Case lâm sàng 4:

[gallery link="file" ids="123731,123732,123733,123734,123735,123736"]

=> Case lâm sàng 5:

[gallery columns="5" link="file" ids="123738,123739,123740,123741,123742"]

V. Tiên lượng & Điều trị

– Điều trị: Nguyên tắc xử trí viêm bàng quang phụ thuộc trực tiếp vào căn nguyên gây bệnh, mức độ nặng và sự hiện diện của các yếu tố nguy cơ biến chứng trên lâm sàng cũng như chẩn đoán hình ảnh:
+ Viêm bàng quang nhiễm khuẩn cấp không biến chứng thường đáp ứng nhanh với phác đồ kháng sinh đường uống ngắn ngày theo kinh nghiệm (như nitrofurantoin, fosfomycin hoặc trimethoprim-sulfamethoxazole tùy theo mô hình kháng thuốc tại địa phương) kết hợp bù đủ dịch và giảm triệu chứng đường tiểu dưới.
+ Viêm bàng quang nhiễm khuẩn phức tạp hoặc ở đối tượng nguy cơ cao (nam giới, phụ nữ có thai, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, tắc nghẽn đường tiểu dưới) đòi hỏi điều trị kháng sinh theo kháng sinh đồ và giải quyết triệt để yếu tố thuận lợi như lấy sỏi, cắt túi thừa cổ hẹp, điều trị tắc nghẽn đường ra bàng quang hoặc thay thế ống thông tiểu lưu.
+ Viêm bàng quang khí thũng cần xử trí cấp cứu nội khoa tích cực bằng kháng sinh phổ rộng đường tĩnh mạch, kiểm soát chặt chẽ đường huyết và dẫn lưu bàng quang liên tục bằng ống thông tiểu; can thiệp phẫu thuật cắt lọc mô hoại tử hoặc cắt bàng quang bán phần chỉ đặt ra khi có thủng bàng quang, hoại tử lan rộng hoặc thất bại với điều trị bảo tồn.
+ Viêm bàng quang không nhiễm trùng điều trị đặc hiệu theo cơ chế bệnh sinh: ngưng tác nhân gây độc và truyền dịch bảo vệ niệu mạc (như mesna trong viêm do hóa chất), bơm rửa bàng quang loại bỏ máu cục trong viêm bàng quang xuất huyết nặng, hoặc dùng thuốc kháng viêm và corticosteroid trong viêm bàng quang tăng bạch cầu ái toan.
+ Viêm bàng quang mạn tính xơ hóa nặng gây giảm dung tích chứa nghiêm trọng và trào ngược bàng quang – niệu quản (như lao tiết niệu giai đoạn muộn hoặc viêm do bức xạ) có thể cần phẫu thuật tạo hình mở rộng bàng quang bằng quai ruột hoặc chuyển lưu nước tiểu để bảo tồn chức năng thận.

– Theo dõi: Chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò đánh giá đáp ứng điều trị, phát hiện biến chứng sớm và loại trừ tổn thương ác tính tiềm ẩn:
+ Viêm bàng quang cấp không biến chứng đáp ứng tốt trên lâm sàng không cần lặp lại siêu âm hoặc cắt lớp vi tính thường quy.
+ Đối với viêm bàng quang khí thũng, cần chụp cắt lớp vi tính hoặc siêu âm kiểm tra lại sau 48–72 giờ điều trị tích cực để đánh giá mức độ thoái lui của khí trong thành bàng quang và loại trừ tiến triển thành viêm bể thận khí thũng hoặc thủng bàng quang.
+ Trường hợp có dày thành bàng quang khu trú hoặc bất đối xứng không rõ nguyên nhân, cần siêu âm kiểm tra lại sau khi điều trị hết đợt viêm cấp (thường sau 4–6 tuần) để xác nhận thành bàng quang trở về bình thường; nếu tổn thương dày thành khu trú vẫn tồn tại hoặc có tiểu máu đại thể kéo dài, bắt buộc chỉ định nội soi bàng quang và sinh thiết để loại trừ ung thư biểu mô đường niệu.

Tài liệu tham khảo

* Inflammatory and Nonneoplastic Bladder Masses: Radiologic-Pathologic Correlation – Jade J. Wong-You–Cheong, MD, Paula J. Woodward, MD, Maria A. Manning, MD
* Look at what popped up! – L. F. S. B. Torres, D. A. G. Torres, A. Cardoso, Z. Seabra; Lisbon/PT
* Urinary bladder goes to ER: a comprehensive and schematic approach to its anatomy and pathologies – M. Gonzalo Carballés, J. M. Escudero Fernandez, E. Castellà Fierro
* Imaging findings of hemorrhagic cystitis in pediatric oncology patients – M B McCarville, F A Hoffer, J R Gingrich, J J Jenkins 3rd
* Diagnostic Imaging Genitourinary – Mitchell Tublin
* Clinical and radiological character of eosinophilic cystitis – Gang Li, Bing Ca, Hualin Song
* Radiology Illustrated Uroradiology – Seung Heup Kim

  • Share on Facebook
  • Tweet on Twitter
  • Share on LinkedIn

Xem thêm bài giảng

Hướng Dẫn Đọc Phim XQ Bụng | Bài giảng CĐHA *
Hội Chứng Kẹp Hạt Dẻ | Bài giảng CĐHA *
Nang Niệu Rốn | Bài giảng CĐHA *

Danh mục: Tiết niệu

guest
guest
14 Bình luận
ThS. Nguyễn Long
ThS. Nguyễn Long
Admin
17/04/2023 10:41 chiều

# Cập nhật nội dung bài viết & Case lâm sàng 18/4/2023

Trả lời ↵
ThS. Nguyễn Long
ThS. Nguyễn Long
Admin
09/02/2023 10:01 chiều

# Cập nhật nội dung bài viết & Case lâm sàng 9/2/2023

Trả lời ↵
ThS. Nguyễn Long
ThS. Nguyễn Long
Admin
07/01/2023 6:04 chiều

# Cập nhật nội dung bài viết & Case lâm sàng 7/1/2023

Trả lời ↵
ThS. Nguyễn Long
ThS. Nguyễn Long
Admin
02/12/2022 10:54 chiều

# Cập nhật nội dung bài viết & Case lâm sàng 2/12/2022

Trả lời ↵
ThS. Nguyễn Long
ThS. Nguyễn Long
Admin
19/06/2022 8:32 chiều

# Cập nhật nội dung bài viết & Case lâm sàng 19/6/2022

Trả lời ↵
« Trang trước 1 2 3 Trang sau »

Sidebar chính

Thư Viện Ca Lâm Sàng

  • Hô Hấp

    Hô Hấp (450)

  • Sinh Dục

    Sinh Dục (638)

  • Tai Mũi Họng

    Tai Mũi Họng (241)

  • Thần Kinh

    Thần Kinh (885)

  • Tiết Niệu

    Tiết Niệu (357)

  • Tiêu Hóa

    Tiêu Hóa (1445)

  • Tim Mạch

    Tim Mạch (170)

  • Xương Khớp

    Xương Khớp (544)

×

Thống Kê Website

  • » 353 Chủ Đề Chẩn Đoán Hình Ảnh
  • » 14172 Lượt Cập Nhật Bài Viết
  • » 9417 Tài Khoản Đã Đăng Ký
  • » 153 Tài Khoản Đang Truy Cập

© 2014-2026 | HPMU Radiology

HƯỚNG DẪN   ĐĂNG KÝ & GIA HẠN