I. Đại cương
– Bệnh lý tinh hoàn là nhóm bệnh bẩm sinh hoặc mắc phải ảnh hưởng đến nhu mô, tưới máu hoặc chức năng nội tiết–sinh sản của tinh hoàn; bệnh lý mào tinh, màng tinh hoàn, thừng tinh và thành bìu thường được đánh giá đồng thời vì các cấu trúc này nằm kề cận và có thể gây biểu hiện tương tự.
– Dịch tễ: Phổ bệnh thay đổi theo tuổi:
+ Ở trẻ tiền dậy thì, xoắn mấu phụ tinh hoàn là nguyên nhân thường gặp của đau bìu cấp; xoắn tinh hoàn có đỉnh mắc ở trẻ sơ sinh và sau dậy thì nhưng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi.
+ Viêm mào tinh–tinh hoàn là một nguyên nhân thường gặp của đau bìu cấp ở thanh thiếu niên và người trưởng thành.
– Nguyên nhân: Các nhóm căn nguyên chính gồm:
+ Bất thường bẩm sinh hoặc phát triển, như tinh hoàn ẩn và bất thường đường xuống của tinh hoàn.
+ Tân sinh, gồm u tế bào mầm, u mô đệm sinh dục và các khối u thứ phát.
+ Nhiễm trùng hoặc viêm, thường ảnh hưởng đến mào tinh và có thể lan vào nhu mô tinh hoàn.
+ Rối loạn mạch máu, như xoắn, nhồi máu và giãn tĩnh mạch tinh.
+ Chấn thương, tổn thương dạng nang và các biến đổi lành tính khác.
+ Bệnh lý ngoài tinh hoàn, như tràn dịch màng tinh hoàn hoặc thoát vị bẹn bìu, có thể giả bệnh lý xuất phát từ tinh hoàn.
– Biểu hiện lâm sàng: Triệu chứng có thể cấp tính, từ từ hoặc không rõ:
+ Đau bìu cấp, sưng hoặc đỏ bìu cần nhận diện sớm các nguyên nhân có nguy cơ mất tinh hoàn, đặc biệt là xoắn và chấn thương nặng.
+ Khối sờ thấy, tinh hoàn to hoặc thay đổi kích thước có thể gặp trong u, viêm, nhồi máu hoặc tụ máu; sốt và triệu chứng đường tiết niệu gợi ý nhiễm trùng nhưng không tự loại trừ nguyên nhân khác.
+ Một số tổn thương được phát hiện tình cờ; bệnh hai bên hoặc tổn thương ảnh hưởng mô tinh hoàn có thể liên quan đến giảm khả năng sinh sản hay rối loạn nội tiết.
– Vai trò CĐHA: Chẩn đoán hình ảnh giúp định vị, phân loại và đánh giá mức độ tổn thương, đồng thời hỗ trợ phân luồng xử trí:
+ Siêu âm bìu độ phân giải cao kết hợp Doppler là phương tiện đầu tay trong đánh giá đau bìu cấp và phần lớn khối bất thường ở bìu; khảo sát cả hai bên giúp so sánh hình thái và tưới máu.
+ Siêu âm đánh giá vị trí trong hay ngoài tinh hoàn, thành phần đặc hay dạng nang, kích thước, bờ, tưới máu và biến chứng; kết quả cần được đối chiếu với bệnh cảnh lâm sàng và xét nghiệm, vì hình ảnh đơn thuần không phải lúc nào cũng xác định được mô học.
+ Khi siêu âm chưa kết luận, cộng hưởng từ có thể được cân nhắc để giải quyết vấn đề chẩn đoán; cắt lớp vi tính được sử dụng khi cần đánh giá lan tràn hoặc phân giai đoạn u ác tính đã xác định.
+ Nếu nghi ngờ xoắn tinh hoàn cao trên lâm sàng, không trì hoãn xử trí khẩn cấp chỉ để chờ chẩn đoán hình ảnh.
+ Trong xoắn không hoàn toàn hoặc xoắn tự tháo, Doppler có thể vẫn ghi nhận dòng chảy; còn thấy tưới máu không đủ để loại trừ xoắn.
NỘI DUNG WEB
» 422 Bài giảng chẩn đoán hình ảnh
» X-quang / Siêu âm / CT Scan / MRI
» 25.000 Hình ảnh case lâm sàng
ĐỐI TƯỢNG
» Kỹ thuật viên CĐHA
» Sinh viên Y đa khoa
» Bác sĩ khối lâm sàng
» Bác sĩ chuyên khoa CĐHA
Nội dung Bài giảng & Case lâm sàng thường xuyên được cập nhật !
Đăng nhập Tài khoản để xem Nội dung Bài giảng & Case lâm sàng !!!
– Có hai tinh hoàn nằm trong bìu, mỗi bên một tinh hoàn. Ở người trưởng thành sau dậy thì, tinh hoàn thường dài 4–5 cm, rộng khoảng 2,5 cm, dày khoảng 3 cm và nặng khoảng 20 g. Kích thước, thể tích thay đổi theo tuổi và giai đoạn dậy thì; đánh giá tinh hoàn nhỏ cần đối chiếu với chuẩn tuổi và bên đối diện, không dùng đơn độc ngưỡng < 10 mL để xác định thiểu sản. – Trước dậy thì, nhu mô tinh hoàn giảm âm nhẹ so với tinh hoàn trưởng thành do các ống sinh tinh chưa trưởng thành; trong dậy thì, hồi âm tăng dần và cấu trúc trở nên đồng nhất hơn khi các ống này trưởng thành. – Trung thất tinh hoàn là vùng mô xơ ở bờ sau, chứa lưới tinh hoàn; trên siêu âm thường thấy thành dải tăng âm mảnh chạy dọc trục dài của tinh hoàn, rõ nhất trên mặt cắt dọc. – Áo trắng (tunica albuginea) bình thường có thể thấy như một đường tăng âm mảnh viền quanh tinh hoàn. Khi có tràn dịch màng tinh hoàn, lớp dịch giúp phân biệt rõ hơn áo trắng với các lá của màng tinh hoàn. – Các vách xơ từ trung thất tỏa vào nhu mô, chia tinh hoàn thành các tiểu thùy; khi thấy trên siêu âm, chúng thường biểu hiện thành những dải tăng âm mảnh. – Mào tinh hoàn dài khoảng 6–7 cm, nằm dọc mặt sau-bên tinh hoàn, gồm đầu, thân và đuôi: – Động mạch: – Tĩnh mạch: – Tràn dịch màng tinh hoàn (hydrocele) là sự tích tụ bất thường thanh dịch trong khoang giữa lá thành và lá tạng của màng tinh hoàn; hematocele và pyocele lần lượt là tích tụ máu và mủ trong khoang này. Bình thường, khoang chỉ chứa một lượng nhỏ thanh dịch giúp hai lá trượt lên nhau. – Nguyên nhân: – Đặc điểm hình ảnh siêu âm: => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: – Giãn tĩnh mạch tinh là tình trạng giãn ngoằn ngoèo của đám rối tĩnh mạch hình dây leo quanh tinh hoàn trong thừng tinh, thường kèm trào ngược dòng tĩnh mạch. – Dịch tễ: – Phân loại: – Biểu hiện lâm sàng: – Đặc điểm hình ảnh siêu âm: + Đường kính tĩnh mạch lớn nhất ≥ 3 mm khi người bệnh đứng và làm nghiệm pháp Valsalva là ngưỡng thường dùng; cần ghi rõ tư thế, vị trí đo và nghiệm pháp vì đường kính thay đổi theo các yếu tố này. => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: => Case lâm sàng 5: => Case lâm sàng 6: => Case lâm sàng 7: => Case lâm sàng 8: => Case lâm sàng 9: => Case lâm sàng 10: => Case lâm sàng 11: => Case lâm sàng 12: – Phân biệt: Nang mào tinh chứa tinh trùng (spermatocele) thường là tổn thương nang khu trú, rõ bờ ở đầu mào tinh, đôi khi có hồi âm bên trong nhưng không có tín hiệu mạch trong lòng nang; khác với các cấu trúc ống ngoằn ngoèo của giãn tĩnh mạch tinh, có dòng tĩnh mạch và có thể trào ngược. Không dùng khả năng ấn xẹp đơn độc để phân biệt. – Phân loại Sarteschi/Liguori: – Biến chứng: Quai ruột giãn, thành dày, dịch trong túi hoặc giữa các quai, giảm/mất nhu động và giảm/mất tưới máu thành ruột trên Doppler gợi ý tắc nghẽn hoặc nghẹt; còn thấy dòng chảy không loại trừ hoàn toàn thiếu máu sớm. – Phân biệt: – Thoát vị bẹn trực tiếp: – Thoát vị bẹn gián tiếp: – Thoát vị đùi: => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: => Case lâm sàng 5: => Case lâm sàng 6: => Xem bài “Thoát vị thành bụng” – Phân loại: – Cơ chế bệnh sinh: Xoắn thừng tinh cản trở hồi lưu tĩnh mạch trước, sau đó làm giảm tưới máu động mạch, gây thiếu máu và có thể dẫn đến nhồi máu tinh hoàn. – Biểu hiện lâm sàng: – Điều trị: * Đặc điểm hình ảnh: phụ thuộc vào mức độ và thời gian xoắn. – Giai đoạn cấp tính (khoảng 1–6 giờ): => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: – Giai đoạn bán cấp (1–10 ngày): => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: – Siêu âm Doppler: => Case lâm sàng: => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: => Case lâm sàng 5: => Case lâm sàng 6: => Case lâm sàng 7: => Case lâm sàng 8: => Case lâm sàng 9: => Case lâm sàng 10: => Case lâm sàng 11: => Case lâm sàng 12: => Case lâm sàng 13: => Case lâm sàng 14: => Case lâm sàng 15: => Case lâm sàng 16: => Case lâm sàng 17: => Case lâm sàng 18: => Case lâm sàng 19: Videos – Mấu phụ tinh hoàn (appendix testis) là di tích của ống cận trung thận (ống Müller), thường nằm ở cực trên tinh hoàn, giữa tinh hoàn và đầu mào tinh; có cuống bám vào màng tinh hoàn. – Mấu phụ mào tinh (epididymal appendix) là di tích của ống trung thận (ống Wolff), thường nằm ở đầu mào tinh; có thể có cuống dài khoảng 1–12 mm. – Cơ chế bệnh sinh: Mấu phụ tinh hoàn và mấu phụ mào tinh có thể có cuống; dạng có cuống dễ xoắn quanh cuống hơn. – Dịch tễ: Xoắn mấu phụ là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất gây đau bìu cấp ở trẻ tiền dậy thì; một số báo cáo ghi nhận 31–67% các trường hợp bìu cấp ở trẻ em. – Biểu hiện lâm sàng: – Biến chứng: – Điều trị: – Đặc điểm hình ảnh siêu âm: => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: => Case lâm sàng 5: => Case lâm sàng 6: => Clips xoắn mấu phụ: (Epididymitis / Edpdidmo-orchitis) – Viêm mào tinh–tinh hoàn cấp là tình trạng viêm mào tinh, có thể lan vào tinh hoàn cùng bên. Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp gây đau bìu cấp ở nam giới trưởng thành. – Căn nguyên: – Biểu hiện lâm sàng: – Viêm mào tinh hoàn: => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: => Case lâm sàng 5: – Đặc điểm hình ảnh siêu âm: => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: => Case lâm sàng 5: => Case lâm sàng 6: => Case lâm sàng 7: => Case lâm sàng 8: => Case lâm sàng 9: – Viêm tinh hoàn (orchitis) là tình trạng viêm nhu mô tinh hoàn; thể viêm đơn độc ít gặp. – Đặc điểm hình ảnh siêu âm: => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: – Biến chứng: => Case lâm sàng 1: => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: => Case lâm sàng 5: => Case lâm sàng 6: => Case lâm sàng 7: + Trên siêu âm, có thể thấy phù nề, dày thành bìu và tăng tưới máu mô mềm quanh. => Case lâm sàng 1: – Tổn thương thừng tinh phối hợp: – Viêm mào tinh hoàn mạn (chronic epididymitis): – Đặc điểm lâm sàng: – Xử trí: Với vỡ tinh hoàn, đặc biệt khi có tụ máu lớn, thăm dò và sửa chữa sớm, ưu tiên trong 72 giờ, giúp bảo tồn tinh hoàn ở hơn 90% trường hợp được xử trí sớm; trì hoãn làm tăng nguy cơ phải cắt bỏ tinh hoàn. * Đặc điểm hình ảnh: – Tràn máu khoang màng tinh hoàn (hematocele) là máu tụ giữa lá thành và lá tạng của áo tinh hoàn; siêu âm thấy dịch phức tạp quanh tinh hoàn. => Case lâm sàng 1: – Tụ máu trong nhu mô tinh hoàn (intratesticular hematoma) thường là ổ khu trú, có thể có nhiều ổ; khối lớn có thể lan rộng và làm nhu mô không đồng nhất. Giai đoạn cấp thường tăng âm, sau đó có thể giảm âm; Doppler màu thường không thấy tưới máu bên trong ổ tụ máu. => Case lâm sàng 1: – Vỡ tinh hoàn: dấu hiệu chính là gián đoạn áo trắng, thường kèm bờ tinh hoàn không đều hoặc khó xác định, biến dạng hay mất hình bầu dục và nhu mô không đồng nhất; có thể thấy mô tinh hoàn thoát ra ngoài, tụ máu hoặc tràn máu màng tinh hoàn. Đường giảm âm trong nhu mô khi áo trắng và bờ ngoài còn liên tục gợi ý gãy tinh hoàn, không tự nó khẳng định vỡ. – Tổn thương mào tinh: – Đụng dập và tụ máu thành bìu hoặc thừng tinh: – Doppler màu có thể thấy giảm tưới máu tinh hoàn khi khối máu tụ lớn chèn ép thừng tinh hoặc mạch nuôi; cần đối chiếu với bên đối diện và đánh giá dấu hiệu thiếu máu. => Case lâm sàng 1 => Case lâm sàng 2: => Case lâm sàng 3: => Case lâm sàng 4: => Case lâm sàng 5: => Case lâm sàng 6: => Case lâm sàng 7: => Case lâm sàng 8: – Tinh hoàn ẩn bẩm sinh (cryptorchidism) là tình trạng một hoặc cả hai tinh hoàn chưa nằm trong bìu khi sinh. Tinh hoàn lạc chỗ (ectopic testis) là dạng nằm ngoài đường di chuyển bình thường, khác với tinh hoàn còn nằm dọc đường xuống. – Cơ chế bệnh sinh: – Dịch tễ: – Vị trí: – Ý nghĩa lâm sàng: – Đặc điểm siêu âm:II. Giải phẫu
* Giải phẫu đại thể
– Mỗi tinh hoàn được bao quanh bởi áo trắng, là lớp bao xơ dày, chắc, màu trắng và ít đàn hồi. Phần lớn bề mặt tinh hoàn được phủ bởi lá tạng của màng tinh hoàn.
– Áo trắng dày lên ở bờ sau tạo trung thất tinh hoàn; các vách xơ từ áo trắng đi vào nhu mô, chia tinh hoàn thành khoảng 250 tiểu thùy.
– Mỗi tiểu thùy chứa khoảng 1–4 ống sinh tinh cuộn xoắn, nơi diễn ra quá trình sinh tinh.
– Các ống sinh tinh nối tiếp với ống sinh tinh thẳng, đổ vào lưới tinh hoàn trong trung thất; từ đây, tinh trùng đi qua các ống xuất để đến mào tinh.
– Tế bào Leydig nằm trong mô kẽ giữa các ống sinh tinh và tiết testosterone.
– Mào tinh nằm dọc bờ sau tinh hoàn, gồm đầu, thân và đuôi. Các ống xuất đổ vào đầu mào tinh, rồi thông với một ống mào tinh duy nhất, cuộn xoắn dài khoảng 4–6 m khi duỗi thẳng; đuôi mào tinh tiếp nối với ống dẫn tinh.
– Tinh trùng được tạo ra trong tinh hoàn, sau đó di chuyển qua mào tinh để trưởng thành và có khả năng thụ tinh; đuôi mào tinh cũng là nơi dự trữ tinh trùng trước khi chúng đi vào ống dẫn tinh.
* Giải phẫu siêu âm
– Có thể ước tính thể tích tinh hoàn theo công thức ellipsoid: V = π/6 × chiều dài × chiều rộng × đường kính trước–sau.
– Thể tích tinh hoàn tương đối ổn định trong phần lớn tuổi trưởng thành và có thể giảm sau khoảng 60 tuổi; không giảm đều theo tuổi ở mọi cá thể.
– Thể tích tinh hoàn tăng chậm trong thời thơ ấu, sau đó tăng nhanh trong dậy thì.
– Sau dậy thì, nhu mô tinh hoàn thường có hồi âm trung bình, cấu trúc hạt mịn và tương đối đồng nhất, tương tự nhu mô tuyến giáp bình thường.
– Lưới tinh hoàn nằm trong trung thất, đôi khi thấy như một vùng giảm âm nhỏ cạnh trung thất. Nhiều cấu trúc dạng ống hoặc nang tập trung quanh trung thất gợi ý giãn lưới tinh hoàn, không phải hình ảnh thường quy của lưới bình thường.
+ Đầu là phần lớn nhất, nằm ở cực trên, thường có hình tam giác và hồi âm tương tự hoặc hơi tăng so với nhu mô tinh hoàn; đường kính khoảng 1 cm.
+ Thân nằm dọc bờ sau tinh hoàn, thường nhỏ hơn và giảm âm hơn đầu; có thể thấy các đường tăng âm mảnh bên trong do ống mào tinh cuộn xoắn; đường kính khoảng 2–4 mm.
+ Đuôi nằm gần cực dưới, đường kính khoảng 2–5 mm và liên tiếp với ống dẫn tinh.
– Một viền dịch trống âm rất mỏng giữa hai lá màng tinh hoàn có thể hiện diện sinh lý, thường quanh đầu mào tinh; không nên xem riêng dấu hiệu này là tràn dịch màng tinh hoàn.
+ Động mạch tinh hoàn là nguồn cấp máu chính, thường xuất phát từ mặt trước động mạch chủ bụng, dưới động mạch thận và trên động mạch mạc treo tràng dưới; đi trong thừng tinh, qua ống bẹn đến tinh hoàn.
+ Động mạch ống dẫn tinh thường xuất phát từ động mạch bàng quang trên, nhánh của động mạch chậu trong; cấp máu cho ống dẫn tinh và góp phần cấp máu cho mào tinh.
+ Động mạch cơ bìu xuất phát từ động mạch thượng vị dưới, góp phần cấp máu cho các lớp bao bìu và tạo tuần hoàn bàng hệ.
+ Tĩnh mạch của tinh hoàn và mào tinh đổ vào đám rối tĩnh mạch hình dây leo, hợp lại thành tĩnh mạch tinh hoàn.
+ Tĩnh mạch tinh hoàn phải đổ trực tiếp vào tĩnh mạch chủ dưới; tĩnh mạch tinh hoàn trái đổ vào tĩnh mạch thận trái rồi về tĩnh mạch chủ dưới.
+ Tĩnh mạch ống dẫn tinh đổ về đám rối tĩnh mạch vùng chậu; tĩnh mạch cơ bìu đổ về tĩnh mạch thượng vị dưới.III. Bệnh lý ngoài tinh hoàn
1. Tràn dịch màng tinh
+ Bẩm sinh: Liên quan đến ống phúc tinh mạc tồn tại một phần do đóng không hoàn toàn, thường gặp ở trẻ nhũ nhi; nếu còn thông, dịch có thể di chuyển giữa ổ phúc mạc và khoang màng tinh hoàn.
+ Mắc phải: Có thể vô căn hoặc thứ phát sau chấn thương, viêm mào tinh–tinh hoàn, xoắn tinh hoàn, phẫu thuật hoặc khối u tinh hoàn/mào tinh hoàn.
+ Hydrocele đơn thuần biểu hiện bằng dịch trống âm bao quanh tinh hoàn, thường rõ ở mặt trước và hai bên; vùng phía sau nơi lá tạng bám vào tinh hoàn có thể không được dịch bao quanh.
+ Thể thông có thể kéo dài lên ống bẹn và thay đổi lượng dịch theo tư thế hoặc áp lực ổ bụng.
+ Dịch lâu ngày có thể có hồi âm lắng đọng di động, vách mảnh hoặc mức dịch–dịch do cặn, protein hoặc tinh thể cholesterol; các dấu hiệu này không đặc hiệu.
+ Hematocele thường có hồi âm bên trong, cặn, cục máu đông, vách hoặc mức dịch–dịch; hình thái thay đổi theo thời gian chảy máu.
+ Pyocele thường là ổ dịch không đồng nhất, có hồi âm cặn và vách; có thể kèm dày thành. Khí trong ổ dịch biểu hiện bằng chấm tăng âm kèm bóng lưng bẩn hoặc đuôi sao chổi; hình ảnh có thể chồng lấp với hematocele nên cần đối chiếu bối cảnh.
+ Tràn dịch mạn tính có thể kèm dày màng, vách xơ hoặc vôi hóa.
+ Cần khảo sát nhu mô tinh hoàn, mào tinh và tưới máu bằng Doppler khi nghi viêm hoặc xoắn; tràn dịch không loại trừ tổn thương nền như u tinh hoàn.2. Giãn tĩnh mạch tinh
+ Tỷ lệ hiện mắc trong dân số nam chung khoảng 15%.
+ Giãn tĩnh mạch tinh được phát hiện với tỷ lệ cao hơn ở nam giới đến khám vô sinh, nhưng không đồng nghĩa mọi trường hợp đều gây giảm khả năng sinh sản.
+ Bệnh thường ưu thế bên trái; tỷ lệ hai bên thay đổi theo quần thể và phương pháp phát hiện, nhất là khi siêu âm phát hiện các trường hợp dưới lâm sàng.
+ Nguyên phát: Liên quan suy hoặc bất thường van tĩnh mạch tinh gây trào ngược; thường ưu thế trái do tĩnh mạch tinh trái có đường dẫn lưu dài hơn và đổ vào tĩnh mạch thận trái theo góc gần vuông.
+ Thứ phát: Do cản trở đường dẫn lưu tĩnh mạch tinh, tĩnh mạch thận hoặc tĩnh mạch chủ, thường liên quan khối choán chỗ hoặc huyết khối ổ bụng/sau phúc mạc. Giãn mới xuất hiện, bên phải đơn độc hoặc không xẹp khi nằm gợi ý nguyên nhân thứ phát và cần đánh giá ổ bụng/sau phúc mạc.
+ Nhiều trường hợp không có triệu chứng; một số người có đau âm ỉ hoặc cảm giác nặng bìu, tăng khi đứng lâu hoặc gắng sức.
+ Khi khám ở tư thế đứng, có thể sờ thấy các tĩnh mạch mềm, ngoằn ngoèo phía trên tinh hoàn; tĩnh mạch căng rõ hơn khi làm nghiệm pháp Valsalva và giảm khi nằm.
+ Trên thang xám, đám rối tĩnh mạch hình dây leo giãn biểu hiện bằng các cấu trúc dạng ống, trống âm, ngoằn ngoèo trong thừng tinh, thường rõ phía trên tinh hoàn và quanh đầu mào tinh.
+ Doppler màu và phổ giúp xác định dòng trào ngược; trào ngược kéo dài > 2 giây khi đứng và làm nghiệm pháp Valsalva được xem là bất thường.
+ Độ 1: Ở tư thế đứng, có trào ngược trong các tĩnh mạch đoạn ống bẹn khi làm nghiệm pháp Valsalva, nhưng các tĩnh mạch chưa giãn.
+ Độ 2: Ở tư thế đứng, tĩnh mạch giãn đến cực trên tinh hoàn và có trào ngược khi làm nghiệm pháp Valsalva.
+ Độ 3: Ở tư thế đứng, tĩnh mạch giãn quanh tinh hoàn đến cực dưới và có trào ngược khi làm nghiệm pháp Valsalva.
+ Độ 4: Tĩnh mạch giãn ở cả tư thế nằm và đứng; có trào ngược khi nghỉ, tăng lên khi làm nghiệm pháp Valsalva. Có thể kèm giảm thể tích tinh hoàn.
+ Độ 5: Tĩnh mạch giãn ở cả tư thế nằm và đứng; trào ngược hiện diện khi nghỉ nhưng không tăng khi làm nghiệm pháp Valsalva. Thường kèm giảm thể tích tinh hoàn.IV. Bệnh lý cấp cứu
1. Thoát vị bẹn bìu
– Đặc điểm hình ảnh siêu âm:
+ Túi thoát vị đi qua ống bẹn xuống bìu; thành phần có thể là ruột non, đại tràng hoặc mạc nối.
+ Quai ruột được nhận diện qua thành ruột phân lớp, các nếp niêm mạc và/hoặc nhu động; thấy nhu động hỗ trợ chẩn đoán, nhưng nhu động giảm hoặc khó quan sát khi quai ruột giãn, và không có nhu động không loại trừ quai ruột trong túi thoát vị.
+ Mạc nối thoát vị có thể tạo mô mỡ tăng âm trong bìu; sự liên tục của mô này qua cổ túi với mỡ trong ổ bụng hỗ trợ nhận diện.
+ Xác định vị trí và độ rộng cổ túi ở ống bẹn. Cổ hẹp có thể giữ lại thành phần thoát vị, nhưng độ rộng cổ túi đơn độc không đủ để dự đoán nghẹt.
+ Mô mỡ tăng âm do mạc nối thoát vị có thể giống khối ngoài tinh hoàn chứa mỡ; thấy liên tục qua cổ túi với mỡ ổ bụng ủng hộ thoát vị.
+ Khí trong lòng quai ruột có thể tạo hồi âm mạnh kèm bóng lưng bẩn; dấu này đơn độc không phân biệt được với khí ngoài lòng ruột do nhiễm khuẩn sinh hơi hoặc áp xe. Cần xác định vị trí khí so với thành ruột và tìm dấu hiệu ổ nhiễm trùng đi kèm.
+ Túi thoát vị đi qua vùng yếu của thành sau ống bẹn trong tam giác Hesselbach. Tam giác này có bờ trong là bờ ngoài cơ thẳng bụng, bờ ngoài là mạch thượng vị dưới và bờ dưới là dây chằng bẹn.
+ Túi thoát vị nằm phía trong mạch thượng vị dưới và phía trên dây chằng bẹn; trên hình ảnh cắt lớp vi tính, túi thoát vị bẹn nằm trước củ mu, nhưng dấu mốc này không phân biệt thể trực tiếp với gián tiếp.
+ Thoát vị nhỏ hoặc gián đoạn có thể tự giảm khi người bệnh nằm ngửa và bị bỏ sót trên hình ảnh cắt lớp vi tính nếu không có nghiệm pháp làm tăng áp lực ổ bụng.
+ Trên hình ảnh cắt lớp vi tính, túi thoát vị có thể chèn ép mỡ trong ống bẹn và đẩy thành dải hình liềm ra phía ngoài, tạo dấu hiệu lưỡi liềm bên (lateral crescent sign).
+ Có thể do tồn tại ống phúc tinh mạc bẩm sinh hoặc do giãn/yếu mắc phải của lỗ bẹn sâu.
+ Túi thoát vị đi qua lỗ bẹn sâu, nằm phía ngoài và phía trên mạch thượng vị dưới, rồi chạy dọc ống bẹn và có thể xuống bìu.
+ Ống bẹn có thể giãn rộng; các thành phần thừng tinh có thể bị đẩy lệch và khó phân biệt với túi thoát vị.
+ Dịch tễ: Thoát vị đùi chiếm khoảng 2–4% các ca phẫu thuật thoát vị vùng bẹn và gặp ở nữ nhiều hơn nam; tỷ lệ thay đổi theo quần thể và cách phát hiện.
+ Cơ chế bệnh sinh: Cổ thoát vị hẹp, bị giới hạn bởi các cấu trúc xơ chắc của vòng đùi, làm tăng nguy cơ kẹt và nghẹt so với thoát vị bẹn.
+ Vị trí: Ống đùi nằm dưới dây chằng bẹn và ở phía trong tĩnh mạch đùi; ống chứa mô mỡ và mạch bạch huyết, được giới hạn phía trước bởi dây chằng bẹn, phía trong bởi dây chằng khuyết, phía sau bởi dây chằng lược và phía ngoài bởi tĩnh mạch đùi.
+ Đặc điểm hình ảnh: Cổ túi thoát vị nằm dưới dây chằng bẹn và mạch thượng vị dưới, phía trong tĩnh mạch đùi; túi thoát vị nằm phía dưới và ngoài củ mu. Túi có thể chèn ép, làm lõm hoặc dẹt tĩnh mạch đùi kế cận, là dấu hiệu hỗ trợ chẩn đoán.
2. Xoắn tinh hoàn
+ Xoắn trong bao: Thường gặp nhất ở trẻ lớn và thanh thiếu niên, liên quan đến bất thường bám cao của bao tinh mạc quanh tinh hoàn (dị dạng quả lắc chuông, bell-clapper deformity), làm tinh hoàn di động quá mức và xoắn trong bao tinh mạc.
+ Xoắn ngoài bao: Thường gặp quanh thời kỳ sơ sinh, do bao tinh mạc chưa cố định chắc vào thành bìu; tinh hoàn cùng các bao quanh xoay như một khối bên ngoài bao tinh mạc.
+ Đau bìu khởi phát đột ngột, dữ dội, thường kèm buồn nôn hoặc nôn.
+ Tinh hoàn bên bệnh thường nằm cao, có thể nằm ngang, giảm di động và sưng to hơn bên đối diện.
+ Nâng đỡ bìu không làm giảm đau có thể gặp trong xoắn; dấu hiệu Prehn không đủ tin cậy để phân biệt với viêm mào tinh hoàn hoặc loại trừ xoắn.
+ Khi nghi ngờ xoắn tinh hoàn, cần thăm dò phẫu thuật và tháo xoắn khẩn cấp; không trì hoãn nếu nghi ngờ lâm sàng cao.
+ Có thể cân nhắc tháo xoắn bằng tay như biện pháp tạm thời, nhưng không được để việc này trì hoãn phẫu thuật hoặc thay thế thăm dò phẫu thuật.
+ Khi xác định xoắn, cần xác nhận tháo xoắn hoàn toàn và khâu cố định cả hai tinh hoàn.
+ Khả năng bảo tồn phụ thuộc thời gian từ khi khởi phát đau đến khi tháo xoắn và mức độ xoắn: khoảng 80–100% nếu tháo xoắn trong 6 giờ đầu; khả năng này giảm theo thời gian nhưng vẫn có thể còn đến 48 giờ.
+ Kích thước tinh hoàn có thể còn bình thường khi rất sớm; khi sung huyết và phù nề tiến triển, tinh hoàn thường to hơn bên đối diện.
+ Nhu mô tinh hoàn có thể ban đầu còn đồng nhất, với độ hồi âm tương tự bên lành; về sau có thể giảm âm hoặc trở nên không đồng nhất. Phù nề có thể làm giảm âm, còn xuất huyết có thể làm tăng âm.
+ Đầu mào tinh có thể to, phù nề và phản âm không đồng nhất, gồm các vùng tăng hoặc giảm âm; thừng tinh xoắn kèm mào tinh to có thể tạo khối giả, dễ nhầm với viêm mào tinh hoàn.
+ Thành bìu có thể dày, phù nề; có thể kèm tràn dịch màng tinh hoàn phản ứng.
+ Nhu mô còn đồng nhất, độ hồi âm gần bình thường thường gợi ý khả năng bảo tồn tốt hơn; giảm âm rõ hoặc không đồng nhất làm tăng nguy cơ mất tinh hoàn, nhưng không đủ để kết luận tinh hoàn không còn sống hoặc loại trừ chỉ định phẫu thuật.
+ Trong 5 ngày đầu, tinh hoàn có thể tiếp tục tăng kích thước và giảm âm do sung huyết, phù nề.
+ Khi thiếu máu kéo dài, có thể xuất hiện nhồi máu tinh hoàn khu trú hoặc lan tỏa, biểu hiện bằng vùng giảm âm hoặc không đồng nhất; tưới máu trên siêu âm Doppler màu giảm hoặc mất tương ứng với vùng tổn thương.
+ Mào tinh hoàn có thể vẫn tăng kích thước; phản âm có thể tăng hoặc không đồng nhất.
+ Có thể kèm tràn dịch màng tinh hoàn phản ứng.
+ Siêu âm Doppler màu và Doppler phổ đánh giá tưới máu, có thể phát hiện bất thường dòng chảy trước khi nhu mô biến đổi rõ trên hình ảnh thang xám; cần so sánh hai bên với cùng cài đặt.
+ Khảo sát thừng tinh dọc từ bìu lên ống bẹn. Dấu hiệu xoáy nước là hình ảnh thừng tinh đột ngột cuộn xoắn, có giá trị trực tiếp gợi ý xoắn.
+ Xoắn hoàn toàn thường làm giảm mạnh hoặc mất tưới máu trong nhu mô tinh hoàn, nhưng dòng chảy vẫn có thể được bảo tồn; tưới máu mào tinh cũng thay đổi và không nhất thiết mất.
+ Xoắn không hoàn toàn có thể còn dòng chảy, nhưng tưới máu thường giảm so với bên đối diện. Doppler phổ có thể thấy dạng sóng giảm biên độ, dòng tâm trương giảm, mất hoặc đảo chiều; chỉ số sức cản (RI) có thể tăng. RI > 0,75 gợi ý sức cản tăng nhưng không phải tiêu chí chẩn đoán độc lập.
+ Mức độ giảm tưới máu phụ thuộc góc xoắn, độ chặt của thừng tinh và thời gian xoắn; góc 720° được dùng trong một mô hình thực nghiệm, không phải ngưỡng tối thiểu đã xác lập ở người.
+ Trong xoắn kéo dài hoặc khi đã có nhồi máu, tưới máu nhu mô có thể mất; đôi khi có viền tăng tưới máu phản ứng ở mô quanh tinh hoàn hoặc thành bìu.3. Xoắn mấu phụ tinh hoàn
+ Đau thường khu trú ở cực trên tinh hoàn, thường khởi phát đột ngột và có thể nhẹ hơn khi nghỉ.
+ Khám có thể thấy điểm đau khu trú ở cực trên, khối nhỏ, chắc, di động cạnh tinh hoàn; dấu hiệu chấm xanh (blue dot sign) có thể hiện diện trên da bìu.
+ Triệu chứng có thể chồng lấp với xoắn tinh hoàn hoặc viêm mào tinh–tinh hoàn; buồn nôn và nôn ít gặp hơn so với xoắn tinh hoàn.
+ Mấu phụ xoắn có thể nhồi máu, hoại tử rồi teo; triệu chứng thường giảm dần trong khoảng 5–10 ngày.
+ Cuống có thể đứt; mấu phụ rời có thể vôi hóa và tồn tại dưới dạng sỏi bìu.
+ Khi đã xác định xoắn mấu phụ và loại trừ xoắn tinh hoàn, điều trị bảo tồn bằng nghỉ ngơi, giảm đau, nâng đỡ bìu và chườm lạnh.
+ Nếu không thể loại trừ chắc chắn xoắn tinh hoàn, cần đánh giá ngoại khoa khẩn và thăm dò theo chỉ định; đau kéo dài hoặc không cải thiện cần được đánh giá lại.
+ Mấu phụ bình thường thường có dạng bầu dục, kích thước khoảng 1–7 mm; khi xoắn, phù nề làm mấu phụ to lên, có thể tròn hơn và đạt kích thước khoảng 3–17 mm.
+ Kích thước > 5,6 mm gợi ý xoắn, nhưng kích thước bình thường và khi xoắn có thể chồng lấp; không dùng ngưỡng này đơn độc để chẩn đoán. Chỉ nhìn thấy mấu phụ cũng không đồng nghĩa với xoắn.
+ Giai đoạn sớm (< 24 giờ), mấu phụ thường giảm âm, đôi khi có các chấm tăng âm và vách mảnh tạo hình ảnh “muối tiêu”; sau > 24 giờ, hồi âm có thể biến đổi và thường tăng âm.
+ Trên Doppler, thường không thấy tín hiệu mạch trong mấu phụ xoắn; có thể có tăng tưới máu phản ứng quanh mấu phụ.
+ Có thể kèm tràn dịch màng tinh hoàn phản ứng, mào tinh to và dày thành bìu; các dấu hiệu này không đặc hiệu, có thể chồng lấp với viêm mào tinh–tinh hoàn.
+ Tưới máu nhu mô tinh hoàn thường được bảo tồn, nhưng không dùng riêng dấu hiệu này để loại trừ xoắn tinh hoàn không hoàn toàn hoặc xoắn tự tháo; cần đánh giá thừng tinh và đối chiếu lâm sàng.4. Viêm mào tinh – tinh hoàn
+ Bệnh thường do nhiễm khuẩn ngược dòng từ niệu đạo hoặc đường tiết niệu. Ở người có nguy cơ lây truyền qua đường tình dục, tác nhân thường gặp gồm Chlamydia trachomatis và Neisseria gonorrhoeae; ở người có yếu tố nguy cơ tiết niệu, thường gặp vi khuẩn đường ruột như Escherichia coli.
+ Nhiễm khuẩn đường máu ít gặp; chấn thương có thể gây đau, sưng bìu nhưng không phải căn nguyên thường gặp của viêm nhiễm.
+ Đau và sưng bìu thường ở một bên, tăng dần trong vài ngày; đau và ấn đau thường rõ ở mào tinh, có thể lan đến tinh hoàn khi viêm lan rộng.
+ Có thể kèm sốt, triệu chứng đường tiết niệu hoặc tiết dịch niệu đạo; không có triệu chứng tiết niệu không loại trừ bệnh.
+ Nâng đỡ tinh hoàn đôi khi làm giảm đau (dấu hiệu Prehn), nhưng dấu hiệu này không đủ tin cậy để phân biệt hoặc loại trừ xoắn tinh hoàn. Nếu đau khởi phát đột ngột, dữ dội hoặc chẩn đoán chưa chắc chắn, cần đánh giá ngoại khoa khẩn.
+ Mào tinh thường tăng kích thước rõ, có thể gấp khoảng 2–3 lần so với bên đối diện; mức độ to thay đổi theo đoạn và mức độ viêm.
+ Viêm có thể khởi đầu ở đuôi theo đường lan ngược dòng, nhưng trên siêu âm tổn thương có thể ưu thế ở đầu hoặc lan toàn bộ mào tinh.
+ Hồi âm mào tinh thường giảm do phù nề; xuất huyết có thể làm cấu trúc thô và không đồng nhất.
+ Doppler màu thường thấy tăng tưới máu trong mào tinh so với bên đối diện.
+ Tràn dịch màng tinh hoàn phản ứng và dày thành bìu thường đi kèm nhưng không đặc hiệu.
+ Ở thể mạn, mào tinh có thể tăng âm, không đồng nhất và còn tăng kích thước.
+ Viêm nặng có thể gây phù nề, cản trở hồi lưu tĩnh mạch và dẫn đến nhồi máu tĩnh mạch tinh hoàn.
+ Tăng tưới máu mào tinh ủng hộ viêm nhưng không loại trừ xoắn tinh hoàn không hoàn toàn hoặc xoắn tự tháo; cần đánh giá thừng tinh và đối chiếu lâm sàng.
+ Viêm có thể lan trực tiếp từ mào tinh vào tinh hoàn cùng bên; tình trạng viêm mào tinh–tinh hoàn được ghi nhận ở khoảng 20–40% trường hợp.
+ Thể khu trú biểu hiện bằng vùng giảm âm trong nhu mô tinh hoàn, thường ở cạnh mào tinh đang viêm; có thể tạo hình giả khối.
+ Thể lan tỏa làm tinh hoàn tăng kích thước, hồi âm không đồng nhất và có thể dày áo trắng.
+ Doppler màu thường thấy tăng tưới máu ở mào tinh và tinh hoàn so với bên đối diện, phù hợp với phản ứng viêm.
+ Có thể kèm viêm quanh tinh hoàn, dày thành bìu và tràn dịch màng tinh hoàn phản ứng.
+ Vùng viêm khu trú có thể giống khối u; nếu tổn thương còn tồn tại sau khi các dấu viêm thuyên giảm, cần đánh giá lại để loại trừ u.
+ Biến chứng: Phù nề và tăng áp lực trong tinh hoàn có thể cản trở hồi lưu tĩnh mạch, gây nhồi máu tĩnh mạch. Khi đó có thể thấy vùng giảm hoặc mất tưới máu trong nhu mô tinh hoàn đang sung huyết.
+ Viêm tinh hoàn do vi khuẩn thường lan từ mào tinh; quai bị là căn nguyên virus điển hình của viêm tinh hoàn nguyên phát.
+ Viêm tinh hoàn do quai bị thường xuất hiện khoảng một tuần sau viêm tuyến mang tai.
+ Thường tổn thương một bên; hai bên gặp ở khoảng 10–30% trường hợp.
+ Thể khu trú biểu hiện bằng vùng giảm âm trong nhu mô tinh hoàn, có thể tạo hình giả khối.
+ Thể lan tỏa làm tinh hoàn tăng kích thước, nhu mô giảm âm hoặc không đồng nhất.
+ Doppler màu thường thấy tăng tưới máu trong nhu mô viêm so với bên đối diện.
+ Viêm nặng có thể gây phù nề, chèn ép mạch và giảm tưới máu tinh hoàn, dẫn đến nhồi máu.
+ Nhiễm khuẩn tiến triển có thể gây áp xe tinh hoàn hoặc áp xe bìu.
+ Hiếm khi nhiễm khuẩn lan vào cân mạc vùng bìu–tầng sinh môn, gây viêm cân mạc hoại tử (hoại thư Fournier), một biến chứng nặng cần xử trí khẩn.
+ Áp xe mô mềm quanh bìu biểu hiện bằng ổ dịch phức tạp có hồi âm cặn hoặc vách; thường không có tưới máu ở trung tâm nhưng có thể tăng tưới máu ở thành hoặc viền.
+ Viêm thừng tinh có thể làm thừng tinh dày, dạng ống, hồi âm không đồng nhất và tăng tưới máu trên Doppler màu.
+ Áp xe thừng tinh là biến chứng hiếm; siêu âm có thể thấy cấu trúc dạng ống chứa dịch, không đồng nhất, dọc theo thừng tinh và tăng tưới máu quanh ổ. Trên hình ảnh cắt lớp vi tính, ổ dịch có thể viền tăng quang và kéo dài theo đường đi thừng tinh.
+ Tổn thương vùng bẹn–bìu có thể giả thoát vị; cần khảo sát liên tục dọc ống bẹn–thừng tinh và tìm thành phần ruột để phân biệt.
+ Có thể kéo dài sau viêm cấp hoặc tái phát; không mặc định là hậu quả của một đợt cấp điều trị chưa triệt để, vì nguyên nhân có thể nhiễm trùng hoặc không nhiễm trùng.
+ Siêu âm có thể thấy mào tinh to, bờ không đều hoặc dạng nốt, hồi âm giảm hay không đồng nhất; tưới máu có thể giảm hoặc còn bảo tồn.
+ Áo trắng có thể dày; sẹo hoặc vôi hóa có thể xuất hiện ở áo trắng hay mào tinh, nhưng các dấu này không đặc hiệu cho viêm mạn.
+ Viêm khu trú trong tinh hoàn có thể tạo hình giả khối; tổn thương còn tồn tại cần được đánh giá lại để loại trừ u.
+ Viêm tinh hoàn lan tỏa đang hoạt động có thể làm tinh hoàn to, giảm âm hoặc không đồng nhất, bờ không đều; viêm mạn kéo dài có thể để lại xơ hóa hoặc teo tinh hoàn.5. Chấn thương tinh hoàn
– Dịch tễ:
+ Chấn thương sinh dục ngoài thường gặp ở nam giới 15–40 tuổi; khoảng 80% do đụng dập, thường liên quan đến thể thao, đi xe đạp hoặc xe máy.
+ Chấn thương bìu–tinh hoàn do đụng dập thường ở một bên; tổn thương hai bên khoảng 1%. Vỡ tinh hoàn được ghi nhận trong khoảng 50% các loạt ca chấn thương bìu do đụng dập trực tiếp.
+ Đau, sưng nề và bầm tím bìu có thể hạn chế thăm khám, khiến khó sờ xác định tinh hoàn. Siêu âm bìu giúp đánh giá dập, tụ máu trong hoặc ngoài tinh hoàn, dấu hiệu vỡ và tưới máu.
+ Nếu nghi ngờ vỡ tinh hoàn mà hình ảnh không loại trừ được tổn thương, cần thăm dò phẫu thuật.
+ Giai đoạn cấp, máu tụ thường tăng âm; khi tiến triển, hồi âm có thể giảm và trở nên không đồng nhất, có cặn, vách hoặc mức dịch–dịch.
+ Tụ máu lớn có thể chèn ép tinh hoàn và làm giảm tưới máu; cần đánh giá nhu mô và tưới máu bằng Doppler màu.
+ Đụng dập hoặc tụ máu có thể làm mào tinh to, dày, hồi âm không đồng nhất; đôi khi có ổ tụ máu khu trú hoặc tràn máu màng tinh hoàn kèm theo. Doppler có thể thấy tăng tưới máu khi có phản ứng viêm sau chấn thương.
+ Hiếm gặp hơn, chấn thương nặng có thể gây rách hoặc bong tách mào tinh khỏi tinh hoàn (epididymal avulsion).
+ Tụ máu thành bìu có thể biểu hiện bằng dày khu trú thành bìu hoặc ổ dịch/khối trong thành; thường tăng âm khi mới hình thành, sau đó thay đổi hồi âm theo thời gian.
+ Tụ máu thừng tinh hiếm gặp, có thể thấy khối không đồng nhất dọc thừng tinh. Dùng Doppler đánh giá tưới máu tinh hoàn vì khối máu tụ lớn có thể gây chèn ép và thiếu máu.
6. Tinh hoàn lạc chỗ
+ Quá trình xuống bìu diễn ra qua hai pha: xuyên ổ bụng (tuần 8–15) đến lỗ bẹn trong, sau đó là pha bẹn–bìu (tuần 25–35); thường hoàn tất vào khoảng tuần thai thứ 35.
+ Dây chằng bìu (gubernaculum) góp phần định hướng đường xuống; pha xuyên ổ bụng phụ thuộc hormone INSL3, còn pha bẹn–bìu chịu ảnh hưởng của androgen.
+ Tỷ lệ khi sinh ở trẻ đủ tháng dao động 1–9% giữa các quần thể; khoảng 10% trường hợp tổn thương hai bên.
+ Tỷ lệ cao hơn ở trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc chậm tăng trưởng trong tử cung. Một số báo cáo nêu tỷ lệ rất cao, có thể đến 100% ở trẻ cân nặng lúc sinh < 1 kg; con số này không đại diện cho mọi quần thể.
+ Khoảng 80% tinh hoàn ẩn có thể tự xuống trong ba tháng đầu sau sinh; tự xuống sau sáu tháng tuổi hiệu chỉnh hiếm gặp.
+ Tinh hoàn ẩn có thể dừng ở bất kỳ vị trí nào dọc đường xuống bình thường, từ ổ bụng sau phúc mạc qua ống bẹn đến vùng trên bìu; khoảng 70–80% trường hợp sờ thấy được, thường ở ống bẹn.
+ Tinh hoàn lạc chỗ (ectopic testis) nằm ngoài đường xuống bình thường, có thể ở túi bẹn nông, tầng sinh môn, đùi hoặc gốc dương vật.
+ Phát hiện tinh hoàn ẩn giúp định hướng xử trí, bảo tồn khả năng sinh sản và theo dõi nguy cơ ung thư; xử trí không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ác tính.
+ Tiền sử tinh hoàn ẩn liên quan với nguy cơ ung thư tinh hoàn tăng khoảng bốn lần so với người không có tiền sử; không nên dùng mức 48 lần như một ước lượng chung.
+ Tinh hoàn ẩn thường nhỏ hơn tinh hoàn đối bên; kích thước có thể giảm rõ khi tinh hoàn teo.
+ Thường có dạng bầu dục, bờ tương đối rõ và nhu mô khá đồng nhất; hồi âm có thể đồnng hoặc giảm so với tinh hoàn bình thường đối bên.
+ Có thể nhầm với hạch vùng bẹn. Dải tăng âm của trung thất tinh hoàn, khi nhận diện được, hỗ trợ xác định cấu trúc là mô tinh hoàn.
Tài liệu tham khảo
* Diagnostic Ultrasound – Carol Rumack Stephanie Wilson J. William Charboneau Deborah Levine
* Testicular Tumors: What Radiologists Need to Know—Differential Diagnosis, Staging, and Management – Courtney Coursey Moreno, MD William C. Small, MD
* Ultrasonography of the scrotum in adults – Anna L. Kühn, Eduardo Scortegagna, Kristina M. Nowitzki
* Spermatic cord: the largely forgotten with much to say – A. P. Solano Romero, E. Parlorio de Andrés, A. Blanco Barrio
* Radiology Illustrated Uroradiology – Seung Heup Kim
* Approach to ultrasound of paediatric scrotal masses – J. C. M. Sitt, J. Abrigo, J. W. L. Yu
* Ultrasound evaluation of Scrotal pathology – C. Costa, M. Horta; Lisbon/PT
* Acute scrotum on US: a useful and practical guide for residents on call – M. D. M. Cordon Holzknecht
* US features of scrotal disorders: A pictorial essay – J. Saad
* Ultrasounds findings of acute male genitourinary pathology – M. Roquette Mateos
* Ultrasonography of pediatric scrotal masses – F.-E. BADI, A. O. DJIDDA, D. LAOUDIYI, K. Chbani, S. Salam, L. OUZIDANE; CASABLANCA/MA
* Ultrasound of the scrotum: what the radiologist needs to know – R. Ribeiro, A. E. A. G. Costa, M. Faustino; Vila Franca de Xira/PT
* Applied scrotal ultrasound anatomy and pathology:a pictorial review – S. Santos Magadán
* Scrotal ultrasound: A pictorial review of anatomical variants and pathologies – F. Bayam
* Scrotal ultrasound: a challenge for the radiologist – F. Cabrera Canal
* Acute scrotum in adults in the emergency department : Ultrasound findings – K. Melaki, V. Mellou, I. Antonakou, D. D. Cokkinos, I. kalogeropoulos; ATHENS/GR
* Diagnostic Accuracy of the “Extratesticular Mass Sign” in Partial and Intermittent Testicular Torsions – L. Rivera Valladares
* Testicular mimickers… not everything is malignant – R. Giovanetti González
* Doppler ultrasound. Key findings in testicular torsion – C. P. rincon
* Benign Extra testicular pathologies. A pictorial ultrasound overview – N. Poole, C. Chinake, E. Simpson, J. Richenberg, F. Cuthbert; Brighton/UK
* Radiological features of acute testicular pain – P. Anand
* Acute Scrotum Syndrome: Anatomy, differential diagnosis and radiological findings – A. P. Quispe Mauricio
* Testicular tumors: ultrasound diagnosis – S. Gallego García
* Role of radiological imaging in diagnosis of scrotal swellings – A. yousaf
* Ultrasounds findings of acute male genitourinary pathology – M. Roquette Mateos
* Pictorial Review: Sonographic Findings of Scrotal Emergencies – L. R. Rodriguez-Ortiz
* Imaging of Pediatric Testicular and Para-Testicular Tumors: A Pictural Review – Anne-Laure Hermann
* Ultrasound of the scrotum: what the radiologist needs to know – R. Ribeiro, A. E. A. G. Costa, M. Faustino; Vila Franca de Xira/PT
* Oddballs in balls and when to kick them out – ultrasonography of rare scrotal tumors – J. Grzelja, M. Simunovic, M. Mursic, S. Dobrota, I. Sjekavica; Zagreb/HR
* A Beginner’s Sonographic Review of Common Testicular Pathologies – S. S. Yeong; Singapore/SG
# Cập nhật nội dung bài viết & Case lâm sàng 11/11/2026