ThS. Nguyễn Long

Phình động mạch não (Cerebral Artery Aneurysmal) được định nghĩa là sự dãn khu trú động mạch có thể dạng hình túi hoặc hình thoi. Phần lớn các phình nội sọ là phình thực sự, chứa tất cả các lớp áo thành mạch bình thường. Tỷ lệ 0.4 – 10% dân số, nguy cơ vỡ hàng năm khoảng 1.9%. Túi phình động mạch não được phát hiện khi: có biến chứng vỡ / chèn ép tuyến yên, dây II, dây III, thân não / gây thiếu máu não do huyết khối làm tắc mạch não / tình cờ chụp sọ não thăm dò…

Hộp sọ được chia ra thành những khoang nhờ các nếp gấp màng cứng (dural reflections) của liềm não (falx cerebri) và lều tiểu não (tentorium cerebelli): lều tiểu não tạo thành hố đại não và hố sau, liềm não tạo nên khoang bán cầu đại não phải và trái. Tăng áp lực nội sọ thường dẫn tới thay đổi chêch áp giữa các khoang và dịch chuyển các cấu trúc não. Thoát vị não là sự dịch chuyển cơ học của não, dịch não tủy và mạch máu lớn của não từ khoang này sang khoang khác trong hộp sọ…

Khí nội sọ (Pneumocephalus) chỉ sự hiện diện của khí trong nội sọ, trong phần lớn các trường hợp nguồn gốc từ không khí bên ngoài. Hiếm khi nguồn gốc khí nội sọ xảy ra là do nhiễm trùng. Thuật ngữ này bao gồm khí trong các khoang nội sọ (ngoài màng cứng, dưới màng cứng, dưới nhện), thường gặp phổ biến sau chấn thương hoặc phẫu thuật, thủ thuật y khoa…

Thương tổn sợi trục lan tỏa (Diffuse axonal injury – DAI) được gây nên bởi sự cắt vi thể của những sợi thần kinh não. Bệnh nhân mất tri giác và vẫn trong tình trạng hôn mê trong một thời gian kéo dài. Mặc dù chụp cắt lớp vi tính không cho thấy một thương tổn khối (mass lesion), nhưng bệnh nhân có tỷ lệ tử vong trên 33%…

Đụng dập nhu mô não là tổn thương bề mặt não liên quan với chấm xám vỏ não. Do sự va chạm giữa nhu mô não với xương sọ hay màng cứng hoặc tổn thương dạng trượt, do vỏ não gắn chặt vào màng não, nhu mô não bên dưới vỏ não chuyển động tự do hơn so với vỏ vỏ não, gây tổn thương não. Tổn thương hay gặp ở thùy thái dương, thùy trán, cạnh đường giữa hoặc ngay tại vùng vỡ, lún sọ…